12.600 ZZP’ers in de bijstand door ziekte? Factcheck!

In 2018 zouden 12.600 zzp’ers als gevolg van ziekte in de bijstand zijn beland, meldt BNR Nieuwsradio op gezag van het IMK. Een onwaarschijnlijk hoog aantal, om meerdere redenen.

De bewering van het IMK dat er in 2018 maar liefst 12.600 zzp’ers als gevolg van ziekte in de bijstand zouden zijn beland, valt niet direct te controleren. Zelf hebben ze die cijfers en het onderzoek dat daaraan ten grondslag zou liggen namelijk nog niet gepubliceerd. Wel zijn er sterke aanwijzingen die het onwaarschijnlijk maken dat hun bewering juist is.

Incidentie van arbeidsongeschiktheid

Dat er in 2018 maar liefst 12.600 zzp’ers als gevolg van ziekte in de bijstand zouden zijn beland kan alleen maar kloppen als de incidentie van arbeidsongeschiktheid (het aantal nieuwe gevallen per jaar) onder deze groep minstens twee keer zo hoog is als het gemiddelde voor alle werkenden.

Daar is geen enkele aanwijzing voor. Integendeel zelfs, want uit periodiek onderzoek van TNO en CBS blijkt keer op keer dat zelfstandigen over het algemeen minder gezondheidsproblemen ervaren dan mensen in loondienst.

Maar zelfs als de incidentie voor zelfstandigen op hetzelfde niveau zou liggen als het gemiddelde voor alle werkenden, zou je nog steeds hooguit de helft van het genoemde aantal verwachten.

Instroom in de bijstand

In totaal stroomden er in 2018 volgens het CBS 95.800 mensen in de bijstand in, werknemers en (ex-)zelfstandigen samen, alle redenen bij elkaar opgeteld. De 12.600 zzp’ers alleen al wegens ziekte zouden daarvan dus ruim 13% uitmaken.

Dat komt wel ongeveer overeen met het aandeel zzp’ers in de totale werkzame beroepsbevolking, maar dan zou je dus moeten aannemen dat het echt elke keer dat een zzp’er in de bijstand komt, wegens ziekte is. En hoe waarschijnlijk is dat?

Verplichte verzekering voor zelfstandigen

Kennelijk heeft de redactie van BNR de bewering van het IMK niet gecheckt, alvorens er een item over te maken. Wel mocht een bestuurder van FNV Zelfstandigen er in de uitzending commentaar op geven.

Die vakbondsbestuurder stelde (met een zelfvoldaanheid die ik gezien de ernst van de problematiek onbegrijpelijk ongepast vond) dat de bevinding van IMK maar weer eens aantoonde hoe goed het van de FNV was geweest om in het pensioenakkoord een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen te regelen.

Ook met een verplichte verzekering naar bijstandsniveau

Waar de vakbondsbestuurder gemakshalve aan voorbij ging, is dat er ook mét zo’n verplichte verzekering arbeidsongeschikte zzp’ers terug zullen blijven vallen naar bijstandsniveau. Die zal namelijk nooit meer dekken dan 70% van het laatst verdiende inkomen. Nogal wat zelfstandigen aan de ‘onderkant’ van de markt verdienen domweg niet genoeg om daarmee boven het niveau van de bijstand uit te komen.

Zo’n terugval naar het niveau van de bijstand is overigens ook het lot van werknemers die arbeidsongeschikt raken vanuit een kleine deeltijdbaan die op of maar net boven het minimumloon verdienen. Ook zij komen onder hun verzekering (de IVA) niet boven het bedrag van de bijstand uit.

De vraag hoe IMK erbij komt dat er in 2018 maar liefst 12.600 zzp’ers als gevolg van ziekte in de bijstand zouden zijn beland, is dus bij gebrek aan een fatsoenlijke publicatie van hun kant niet te beantwoorden. Het getal is wel zo onwaarschijnlijk, dat je daar een deugdelijke verklaring voor zou mogen verwachten.

MKB Vangnet BV

Wel heeft IMK een oplossing in de aanbieding voor zzp’ers die nu bang zijn dat ook zij bij onverhoopte arbeidsongeschiktheid in de bijstand terechtkomen. Via IMK kunnen zij namelijk bij MKB Vangnet BV hun eenmanszaak omzetten in een ‘declarabele uren bv’.

In plaats van zelfstandig ondernemer worden zij daar dan werknemer van een bv waarin een derde partij (IMK, of MKB Vangnet) het formeel voor het zeggen heeft, zodat zij onder de werknemersverzekeringen gaan vallen. Vanaf welk niveau van omzet en winst dat lucratief is en welk tarief MKB Vangnet voor die service rekent, blijft op de landingspagina onvermeld.

Ondersteun zzp’ers aan de onderkant bij de ontwikkeling van ondernemerschap

ZZP’ers die zich nu geen voorziening tegen arbeidsongeschiktheid kunnen permitteren en die dus het risico lopen om bij arbeidsongeschiktheid in de bijstand te belanden, hebben aan die ‘oplossing’ van IMK helemaal niks. Net zomin als dat zij iets hebben aan nog meer regels en nog meer verplichtingen van de kant van de overheid.

Het enige waar die kleine deeltijd-zzp’ers aan de ‘onderkant’ van de markt écht baat bij zouden hebben, is ondersteuning bij de ontwikkeling van hun ondernemerschap. Zodat ze op een gegeven moment hun eigen broek op kunnen houden en ze zich wel een passende voorziening tegen arbeidsongeschiktheid kunnen permitteren.

 

UPDATE 18-7-2019 15:30

Bericht van de ceo van IMK, via Twitter: “Ik zal even helpen. 14% van bedrijfsbeëindigingen heeft als oorzaak ziekte (bron EIM/Panteia). In 2018 ruim 90.000 bedrijfsbeëindigingen. Dus 12.600 ondernemers zonder ondernemersinkomsten vanwege ziekte”.

Blijkbaar heeft BNR gedacht: ‘zonder ondernemersinkomsten, dus in de bijstand’. Maar zo werkt dat natuurlijk niet.

Die oud-ondernemers kunnen inmiddels met pensioen zijn, verzekerd zijn geweest en daar een mooie uitkering uit krijgen, over voldoende vermogen beschikken, een partner hebben op wie ze terug kunnen vallen, of zelfs ander werk hebben gevonden (niet als ondernemer) waar ze nog wel een inkomen uit kunnen halen. Noem maar op. Van alle mogelijkheden is bijstand misschien wel de minst waarschijnlijke.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *