Advies commissie-Borstlap is aanslag op zelfstandigen

De zzp’er zoals wij die kennen heeft zijn langste tijd gehad, als het aan de commissie Borstlap ligt. De analyse is dun en de argumentatie dubieus, maar dat verhindert de commissie niet om bij het kabinet aan te dringen op snoeiharde maatregelen – zonder zich te bekreunen om de sociale en economische gevolgen. Als minister Koolmees ook maar enig gevoel heeft voor het gewicht van zijn ambt, neemt hij daar ondubbelzinnig afstand van.

De Commissie Regulering van Werk had als opdracht om nieuwe regels te bedenken voor de arbeidsmarkt, om die toekomstbestendig te maken. Dat de zzp’er daarbij onder het vergrootglas zou komen te liggen, was bij voorbaat duidelijk. Alles wees daarop, ook de samenstelling van de commissie die naar zijn voorzitter in de wandeling de Commissie Borstlap ging heten.

Het eindadvies van de commissie, op 23 januari gepresenteerd onder de titel “In wat voor land willen wij werken”, maakt duidelijk dat de zzp’er zoals wij die de afgelopen decennia hebben leren kennen, in dat land niet meer welkom is.

Het minste bloed vloeit er nog uit de verzekeringsplicht die de commissie voorstaat, in de vorm van een basis aan zekerheden voor alle werkenden. Voor een deel van de zelfstandigen zou daar nog wel mee te leven zijn, zeker als daarbij rekening werd gehouden met degenen die zelf hun zaakjes al op orde hebben. Maar daar voelt de commissie weinig voor, en een eventuele ‘opt-out’ wijst zij zelfs uitdrukkelijk van de hand.

Veel heftiger dan die verzekeringsplicht zijn twee andere maatregelen uit het advies van de commissie. Die raken zelfstandige professionals en andere kleine ondernemers regelrecht in hun mogelijkheden om voor eigen rekening en risico te werken en daarmee de kost te verdienen.

De eerste harde maatregel is om de spelregels zo te veranderen dat iemand die werk wil doen voor een ander, dat in principe moet doen binnen een dienstverband of via een uitzendbureau. Als het aan de commissie ligt, wordt werken op overeenkomst van opdracht weer een uitzondering. Of opdrachtgever en opdrachtnemer samen willen dat er geen arbeidsovereenkomst ontstaat (de ‘wil der partijen’) doet er niet meer toe.

Raakt die eerste maatregel alleen nog de plusminus 500.000 zzp’ers die hun eigen arbeid verhuren aan bedrijven en instellingen, een ander voorstel van de commissie treft alle 1,4 miljoen zelfstandigen met en zonder personeel. Zij moeten allemaal hun zelfstandigenaftrek én hun mkb-winstvrijstelling inleveren. In plaats daarvan zou er een premie moeten komen op het doen van investeringen en het opbouwen van kapitaal in de eigen onderneming.

Doemscenario

De commissie schetst een regelrecht doemscenario voor het geval zzp en flex niet snel aan banden worden gelegd:

  • we zouden een ‘point of no return’ naderen; voorbij dat punt zou ons verdienvermogen in de knel komen
  • het maatschappelijk draagvlak voor de financiering van de publieke uitgaven zou instorten
  • de kloof tussen categorieën werkenden met en zonder zekerheden zou onoverbrugbaar worden

Dat zijn grote woorden, die ingaan tegen het gezonde verstand en die in het advies niet of nauwelijks worden onderbouwd. Hier heeft retoriek de plaats ingenomen van argumentatie:

Op het afschaffen van de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling is in het recente verleden vaker aangedrongen. Op meer fiscale stimulering gericht op investeringen ook. Maar nog nooit gebeurde dat met zoveel aplomb als in het eindrapport van de commissie Borstlap.

Wat in het eindadvies helemaal uit de lucht komt vallen, is de urgentie die de commissie aan de maatregel toekent: alsof het fiscale regime voor ondernemers de bron is van alle kwaad op de arbeidsmarkt. Er is werkelijk niets in de analyse van de commissie dat daarop wijst.

Compensatie voor het zakelijk ondernemersrisico

De commissie ziet het huidige fiscale ondernemersregime uitsluitend als inkomenssteun. Die steun zou een ongerechtvaardigd nadeel opleveren voor werknemers en zou mensen verlokken om zzp’er te worden. Hoewel het aspect van inkomenssteun destijds inderdaad heeft meegespeeld bij de invoering van de zelfstandigenaftrek, was dat nooit het voornaamste doel, en bij de mkb-winstvrijstelling al helemaal niet.

Samen dienen ze vooral om zelfstandigen met en zonder personeel bij de heffing van de inkomstenbelasting te compenseren voor het feit dat zij een zakelijk ondernemersrisico lopen dat werknemers niet lopen, en om die compensatie evenwichtig te verdelen over de verschillende juridische ondernemingsvormen.

Zonder compensatie zou het persoonlijk inkomen van zelfstandigen zwaarder worden belast dan dat van werknemers en dat van eenmanszaken zwaarder dan dat van bv’s. De commissie heeft de mond vol van het belang van een ‘gelijk speelveld’ maar staat er geen moment bij stil dat afschaffing van de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling regelrecht met dat mooie principe in strijd is.

De enige fatsoenlijke reden om zelfstandigen voor de inkomstenbelasting op dezelfde manier te gaan behandelen als werknemers, zou zijn als het zakelijk ondernemersrisico over de jaren aanmerkelijk zou zijn gedaald. Maar daar zijn geen aanwijzingen voor (eerder voor het tegendeel) en dat argumenteert de commissie dan ook niet.

Oorzaak of gevolg?

Het voorstel van de commissie gaat er dus vanuit dat mensen eerst en vooral zzp’er worden vanwege de fiscale voordelen. Dat wordt graag en vaak beweerd, maar is in de praktijk nooit aangetoond. Uit alle onderzoeken naar startmotieven blijken andere factoren een grotere rol te spelen. OECD-onderzoek wijst wel op een statistische samenhang tussen fiscale stimulering en het aandeel van zelfstandig ondernemerschap in de economie, maar geeft geen uitsluitsel over wat oorzaak is en wat gevolg.

Volgens het landenrapport dat de OECD in 2016 publiceerde, zit Nederland vergeleken met andere OECD-landen in de middenmoot voor wat betreft fiscale ondersteuning van zelfstandig ondernemerschap. Afschaffing zou ons land in de onderste regionen terecht doen komen. Wat zou dat betekenen voor economie en samenleving? Willen we dat werkelijk?

3.000 tot 5.000 euro per jaar netto erop achteruit

De economische en sociale effecten van afschaffing zullen gigantisch zijn. Een zelfstandige met een modaal inkomen zal er naar schatting netto zo’n 5.000 euro per jaar op achteruit gaan. Zelfstandigen die nu op het niveau van het minimumloon zitten, leveren ruim 3.000 euro in en komen daardoor onder het sociaal minimum uit.

Die aanslag komt bovenop de lastenverzwaring die onvermijdelijk voortkomt uit de door de commissie onderschreven verzekeringsplicht. Afhankelijk van de modaliteit die de politiek daarvoor kiest, kan dat ook nog eens duizenden euro’s per jaar gaan kosten. De commissie zelf laat overigens na de inkomenseffecten van haar voorstel te kwantificeren: een doodzonde voor een beleidsadvies.

De commissie zegt in plaats van de (geclausuleerde) zelfstandigenaftrek en de (generieke) mkb-winstvrijstelling te willen inzetten op de fiscale stimulering van vermogensvorming binnen de onderneming en van investeringen. Maar daar zijn al faciliteiten voor. Werken die niet goed? Doe daar dan wat aan!

Perverse effecten

De combinatie van deze fiscale maatregelen leidt tot maatschappelijke effecten die gerust pervers mogen heten. Bij zelfstandigen arbeid zwaarder belasten en kapitaal minder, gaat in tegen de maatschappelijke tendens om juist het omgekeerde te doen. Het frustreert de ontwikkeling van welvaart naar welzijn en duurzaamheid op allerlei manieren:

  1. Arbeid zwaarder belasten en kapitaal minder, beloont investeringen die een beslag leggen op geld en energie (waar leningen voor nodig zijn van banken, van het milieu, van toekomstige generaties) en zet een straf op slimmer werken met goedkope en alom beschikbare technologie. In het kielzog van de OECD tilt de commissie zwaar aan arbeidsproductiviteit, maar die wordt berekend op een achterhaalde manier die totaal geen recht doet aan de resultaten van zelfstandigen. Een netwerk van zelfstandige kenniswerkers met iPhones heeft evenveel mogelijkheden en is minstens zo productief als een bureau met evenveel werknemers en de bijbehorende overhead. De innovatieve zelfstandigen worden zwaarder belast, de eigenaar van het gangbare bureau krijgt subsidie. Wat is daarvoor de rechtvaardiging?
  2. Arbeid zwaarder belasten en kapitaal minder, komt zwaar aan in arbeids- en kennisintensieve sectoren. Denk aan kunst en cultuur, media, de zakelijke dienstverlening, zorg en onderwijs. Die leunen sterk op de inzet van zzp’ers, vaak bij gebrek aan de wil of aan mogelijkheden van bedrijven om met werknemers in de vraag te voorzien. Kapitaals- en energie-intensieve sectoren als de industrie, de grondstofwinning, de landbouw en het transport, worden juist bevoordeeld. Hoe verstandig voor ons land is dat op de langere termijn?
  3. Arbeid zwaarder belasten en kapitaal minder, leidt binnen sectoren en zelfs binnen professies tot onverdedigbare verschillen. Zelfstandige kraanmachinisten gaan meer belasting betalen dan de ondernemers die de kranen verhuren die zij besturen. Waarom? Huisartsen in de grote stad die patiënten op de fiets bezoeken meer dan hun collega’s die dat doen met een auto van de zaak. Waarom?
  4. Arbeid zwaarder belasten en kapitaal minder, treft zelfstandigen die hun eigen arbeid, hun kennis en hun creatieve vaardigheden ter beschikking stellen onevenredig hard en bevoordeelt zelfstandigen die producten maken en/of daarin handelen. Als de commissie die eerste groep de facto het werken als zelfstandige onmogelijk wil maken (wellicht omdat zij vindt dat zulk werk alleen in loondienst mag worden gedaan?) dan moet zij dat zeggen. Dan kan daar de maatschappelijke en politieke discussie over gaan.

Suggestieve opstelling

Een belangrijk argument voor de commissie om het werken als zzp’er terug te dringen en het werken als in loondienst (mits vast) te bevorderen, is de gedachte dat zelfstandigen amper rechten en zekerheden zouden kennen en dat die ellendige toestand hen maakt tot een tijdbom onder het sociale stelsel. De onderbouwing van die gedachte heeft de commissie verstopt als bijlage bij het advies: een tabel met een vergelijking van de rechten van werkenden per contractvorm.

Uit die vergelijking komt inderdaad het beeld naar voren dat werknemers heel veel zekerheden hebben en zelfstandigen heel weinig. De commissie tekent hierbij wel aan dat het een ‘selectie’ is, maar vermeldt niet waar die selectie op is gebaseerd. Bij een tweede blik blijkt dat er vooral items in zijn opgenomen waarop categorieën werkenden aanmerkelijk verschillen. De zekerheden en bescherming die voor alle inwoners van Nederland gelden en die alle werkenden dus delen, ontbreken grotendeels. Dat maakt de tabel tot een suggestieve opstelling waardoor de situatie van zzp’ers vergeleken met die van werknemers onnoemlijk veel slechter lijkt dan hij in werkelijkheid is.

Draagvlak

Opvallend is dat de commissie meent haar advies kracht bij te moeten zetten door erop te wijzen dat zij met alles en iedereen heeft gesproken die ertoe doet als het gaat over de arbeidsmarkt, en dat daarbij een groot draagvlak is gebleken voor de waarden die zij formuleert als leidraad voor het opstellen van nieuwe regels.

Van alle inhoudelijke inbreng die de commissie daarbij heeft ontvangen, is in het eindadvies echter alleen de analyse opgenomen die de OECD desgevraagd heeft gemaakt – op basis van informatie van de ministeries van Financiën en SZW en de planbureaus. Die analyse bevestigt weliswaar de angsten die toch al leefden bij de commissie, maar levert daarvoor geen onafhankelijke onderbouwing. Verder moeten we het doen met een lijstje van personen met wie is gesproken en hun affiliaties. Wat zij mondeling hebben ingebracht, wordt nergens verantwoord. Van sommigen, lang niet allen, is schriftelijke inbreng te vinden op de website van de commissie.

Zelfstandigen verdienen juist waardering

De maatregelen waar de Commissie Regulering van Werk op aanstuurt, zijn een klap in het gezicht van alle zelfstandigen met en zonder personeel. Bijna anderhalf miljoen mensen, die allemaal op hun eigen manier waarde proberen te creëren voor hun klanten of opdrachtgevers en voor de samenleving. Mensen die daarmee, soms tegen de klippen op, proberen hun eigen broek op te houden. Mensen die daar een gevoel van eigenwaarde aan ontlenen, en terecht. Mensen die daar waardering voor verdienen – niet alleen in de vorm van mooie woorden maar in de vorm van ruimte voor en ondersteuning van hun ondernemerschap.

In plaats daarvan vraagt de commissie ook nog eens aan het kabinet om de hardste van de maatregelen die zij voorstelt – het vervangen van de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling door een op investeringen gericht regime – zelfs onmiddellijk te nemen, zonder uitstel, omdat er anders een regelrechte ramp zou dreigen.

De suggestie die de commissie durft te doen voor flankerend beleid bij deze draconische maatregel (‘mensen tijdig voorlichten over de veranderingen zodat ze hun maatregelen kunnen nemen’) komt daarbij over als niet minder dan een gotspe.

Politiek gekkenwerk

Toegeven aan het verbale geweld van de Commissie Regulering van Werk – zonder bewijs dat er een probleem bestaat dat urgent opgelost moet worden, zonder noemenswaardige eigen analyse, zonder bewijs dat de maatregel het probleem oplost, en zonder dat ook alle neveneffecten en fall-out in kaart zijn gebracht – zou politiek gekkenwerk zijn.

Het advies ligt nu bij minister Koolmees. Die moet er een kabinetsreactie op voorbereiden. Als hij ook maar enig gevoel heeft voor het gewicht van zijn ambt, neemt hij daarin ondubbelzinnig afstand van deze aanslag op zzp’ers en andere zelfstandigen.

 

 

29 gedachten over “Advies commissie-Borstlap is aanslag op zelfstandigen

  1. Marjolein Hins

    Wij hebben in ons land écht behoefte aan Collectief Ontwikkelen.
    Dan leren we anders naar elkaar te luisteren, ons bewustzijn te vergroten en mindset bij te stellen vanuit nieuwe perspectieven. Voor dit vraagstuk betekent het: creëren van ruimte voor ondernemerschap en netwerkeconomie, schaffen we schijnzelfstandigheid met elkaar af (daar zijn we nu al) en zien we in dat veel ondernemers die nu worden beschuldigd van niet bijdragen aan solidariteit dat juist wel doen, echter in andere vormen en gaan we over tot praktisch perverse prikkels in het systeem uitbannen door onze anders te gedragen i.p.v. door meer wetten en regels te bedenken.
    Het is nu een kwestie van mindset bijstellen en leren niet bang te zijn en te vertrouwen in jezelf en elkaar. Een soort relatietherapie, hoe gaan we ons anders tot elkaar verhouden en dan samen tot nieuwe, wel werkende afspraken komen!

    Vanuit deze aanpak heb ik een aantal jaren geleden met een andere politiek en maatschappelijk betrokken zelfstandige vanuit de IIIde kamer een paar maanden lang rondje langs de velden gedaan, zoals commissie Borstlap nu, en daaruit bleek dat alle partijen die we spraken onze oplossing sympathiek en goed vonden. Het leuke was dat wij gewoon luisterden naar wat iedereen wilde en het terugbrachten tot het hoger doel, een gemeenschappelijk belang, goed voor Nederland waar iedereen zich ook wel in kon vinden, want het was reëel wat we bedachten en behandelde iedereen gelijkwaardig, niet gelijk, omdat niet alle ZZP-ers gelijk over een kam zijn te scheren. Daarover schreven wij een advies dat natuurlijk ook naar de diverse tafels is gegaan, die zich hier de afgelopen jaren over bogen. Die keken echter vanuit een taartpuntje i.p.v. vanuit de hele taart. In dat geval zie je een andere oplossing dan wij voorstonden binnen het bestaande systeem. Dus het kostte ook nog eens niet al teveel geld en moeite om te bewerkstelligen.

    Ik ga het morgen graag horen, krijg in elk geval het gevoel uit de diverse artikelen die ik al heb gelezen dat een aantal mantra’s nog niet is ontzenuwd waardoor we nog steeds vastzitten in ons denken (topdown, problemen ipv oplossingen zien, veel gevestigde aannames, weinig innovatief denken en vanuit een gemis aan overzicht en integrale verbinding) en daardoor ook in onze besluiten. Zo zonde, want dat gaat ten koste van onze economie en samenleving. En dat willen we echt niet… toch?
    We zetten elkaar steeds meer in gevangenissen i.p.v. dat we uit onze cel lopen en zien dat de zon schijnt buiten en de meeste mensen deugen, er geld genoeg is en we zelf onze eigen selffulfilling beelden (ellende dus) veroorzaken!! Wat gewoon niet nodig is.

    Ik spreek de wens uit dat we morgen inderdaad een ‘stoere’ minister hebben die zegt dat hij dit niet wil en dat wij, de ondernemende, in de samenleving investerende ZZP-ers, er naast staan vanuit kracht om hem daarin te steunen. Echter ook om te zorgen dat we snappen dat Commissie Borstlap echt haar best heeft gedaan, vanuit bestaande mindset en perspectief en met alle goede bedoelingen. Zodat we samen kunnen besluiten dat we allen aandacht geven aan ons eigen LevenLangOntwikkelen om zodoende te leren Collectief Ontwikkelen om ruimte in ons eigen denken te gaan maken en ons op een ander niveau met elkaar te kunnen gaan verbinden. Dan gaan we echt andere oplossingen zien en creëren!

    2020… lijkt een aangewezen jaar voor het bereiken van impact, Collective Impact!

    Reageren
  2. Joost Hoogstrate

    Geniaal stuk. Met de geldprinterij, toenemen van automatisering en minder mensen die de maatschappelijke druk moeten opvangen zou arbeid belastingvrij moeten worden, vrijwilligerswerk een aftrekpost en winst door bedrijven progressief belast moeten worden in de VpB naarmate de winst per werknemer stijgt…

    Kapitaal is geen schaarste, arbeid wel.

    Reageren
  3. Harm Beijer

    Een goed doorwrocht commentaar op het rapport en dat zo snel na publicatie. Wat ik nog mis in de overwegingen is de BTW. Als zelfstandige die slechts arbeid levert en geen goederen, ben ik een regelrechte belastingmachine voor de staat. Wanneer je dat optelt bij de IB, dan valt het voordeel van de zelfstandigenaftrek geheel weg. Zou het dan ook niet fair zijn om arbeid niet langer met BTW te belasten?

    Reageren
  4. Marion Baumgarten

    Dit is inderdaad niet te geloven en versterkt mij in de mening,
    dat Nederland het land van de ongelofelijke regeltjes is! Ik ben hier een aantal jaren geleden naar toe gekomen, vanuit New York, en als zzp-er werken bleek voor mij al gauw de enige mogelijkheid vanwege de legale leeftijdsdiscriminatie hier (waarbij je gedwongen je leeftijd op je cv moet zetten, in vele landen zoals VS, VK allang afgeschaft). Ik kan als zzp-er net in mijn levensonderhoud voorzien (op loonlijst niet meer mogelijk) maar als deze maatregelen werkelijkheid worden, blijft mij inderdaad niets anders over dan weer uit Nederland te vertrekken, want hier ga ik het dan niet redden!

    Reageren
  5. Fenny Hoekstra

    Als deze plannen door zouden gaan, kan ik het mij niet meer veroorloven om mijn werk voort te zetten. Ik zou dan ruim 30% van mijn inkomsten in moeten leveren en zou ongeveer op bijstandsniveau zitten. Dan is het goedkoper om niet te werken.

    In mijn branche zijn er de laatste jaren veel ZZP’ers bij gekomen; niet vanwege de zogenaamde fiscale voordelen, want meestal gingen zij er op achteruit. Zij hebben hier niet zelf voor gekozen, maar zijn er min of meer door gedwongen door hun voormalige werkgever, die hen als werknemer niet langer werk wilde geven, maar als zogenaamde ZZP’er wel.
    Ik ben niet één van hen, ik ben ZZP’er omdat ik graag zoveel mogelijk mijn eigen stempel op mijn eigen werk wil drukken en zelf verantwoordelijk wil zijn. Ook in moeilijke tijden heb ik in 23 jaar tijd nog nooit spijt gehad van deze beslissing, maar nu voor het eerst in mijn leven maak ik mij zorgen over mijn toekomst.
    Ik hoop van harte dat de minister de adviezen uit dit rapport niet op zal volgen.

    Reageren
  6. Johan Roselaar

    Als ze geld nodig hebben in den Haag laat ze eerst eens die lonen gelijk maken aan de rest van de burgers die hard werken in plaats van de kleine ondernemers te belasten. Ook de grote bedrijven als een Shell normale belasting te laten betalen zoals de kleine ondernemers. Daarnaast die wachtgelden eruit en gewoon in de WW zoals de normale mens moet. Gaan ze eerder een baan zoeken.
    Nederland wordt gewoon vernield door de “volksvertegenwoordigers”

    Reageren
  7. Cobien Nieuwpoort

    Aangaande de zzp’’s in het muziekonderwijs:
    Eerst de muziekscholen privatiseren en vervolgens alle zelfstandige muziekdocenten weer een dienstverband aan te laten gaan met een werkgever die niet meer bestaat is gewoon dom en onmogelijk. En dan spreek ik nog niet over alle andere ondermijnende maatregelen die deze commissie voorstelt. Wat is dit voor een waanzin.

    Reageren
  8. Willem van Rooij

    Dus eerst hebben ze me via het UWV het zzp-schap ingejaagd, en vervolgens word ik als paria beschouwd. Een profiteur. Nou ik moet erg mijn best doen om mijn kostje bij elkaar te scharrelen. En niemand neemt een art director/ontwerper van 60 jaar aan.
    Stoppen of zwart werken? Emigreren? Ik voel mij buiten de maatschappij geplaatst.

    Reageren
  9. Pieter

    Alhoewel “bekreunen” in het beginstukje van bovenstaande tekst een tikfout zal zijn geeft hij precies weer wat hier gebeurt. Een persoon die 180° draait, gestuurd door zijn functie. Ongeacht eerdere werklijnen, planmatige besluitvorming, investeringen, persoonlijke zelfstandigheidskeuzes ingebracht door politieke besluitvormingen en meer, dwars tegen belangen, afspraken en planning gaan voor een persoonlijk podium. Eerdere gekozen politieke uitspraken, bij nader inzien slechte keuzes, te verdedigen door te stellen dat deze “in de tijdgeest” genomen waren, maken ze nog niet goed. De verdediging, savonds op tv, gaf mijns inziens ook duidelijk aan dat hier iets heel anders werd neergezet dan welzijn van zelfstandige, financiële situaties of planmatige besluitvorming tbv het grotere geheel.

    Reageren
  10. Margriet de Harder-Hopman

    Dit artikel onderschrijf ik volledig. In mijn praktijk komen patiënten, vaak met uitkering. Verschillende van deze mensen proberen uit de uitkering te komen door iets te gaan ondernemen in een eenmanszaak. Een werkgever zit vaak niet op deze mensen te wachten. De arbeidsmarkt is moeilijk bereikbaar. Wat heeft dat nog voor zin om dan een eenmanszaak met alle risico’s op te zetten.
    Zelf heb ik een eenmanszaak. Een praktijk aan huis als klassiek homeopaat. Ik voorzie zelf in mijn geld als ik ziek mocht worden, daar heb ik voor gespaard. Ook leg ik een deel van mijn geld waarover ik dan al inkomstenbelasting heb betaald weg voor mijn oude dag. Op de overheid zit ik niet te wachten.
    Ik kan eventueel alsnog het belastingvrije deel ongeveer 10% uit de onderneming weg zetten voor mijn pensioen. Dat doe ik dan alleen maar om tegen die tijd minder inkomstenbelasting te hoeven betalen. Ook kan ik ervoor kiezen om dan 50% te gaan werken. Lijkt me ook wel wat. Dan komen de overheid en ik er allebei wat bekaaider vanaf!

    Reageren
  11. Esther

    Wordt het niet tijd voor een revolutie? Wij zijn onderhand toch wel een keer klaar mee?? Of gaan we met ons allen zitten wachten tot de klap valt?

    Reageren
  12. Pamela

    Achterlijke conclusie van commissie Borstlap. Als een zzp’ers alleen via uitzendbureau mag werken kost dat neer geld die naar een ‘derde’ gaat. Dan verdien ik als bewuste zzp’er NOG minder. Laat ons met rust met al die verplichte zaken als verzekeringen ed. Wij kosten de maatschappij minder dan een iemand in loondienst. Ik ben niet voir niets eigen baas. Maar het wordt zo steeds minder mogelijk

    Reageren
  13. Raaf

    En waar moeten die 1,4 miljoen mensen dan blijven? Contracten gaan er vanuit bedrijven niet komen. Zullen we dan ook een verbod instellen om als gedupeerde zzp’er een uitkering aan te mogen vragen?
    Misschien maken we beter alvast een tentenkamp voor de hard werkende daklozen die er op deze wijze vele gaan komen.
    Alle hoop op het analytisch vermogen en de erkenning van minister Koolmees.

    Reageren
  14. corne timmers

    wat goed om te zien, dat de bovenstaande commissie niet gevoelig is voor wat er echt in de wereld gebeurt. dat zijn een groter belang stellen in het onderzoek in een licht te zetten wat hun achterban goed uitkomt.

    wat goed om te zien dat deze commissie voorrang geeft zelfbedachte doem scenario s en niet gevoelig is voor diplomatie.

    wat goed om te zien dat bovenstaande commissie het zelf participatie principe alweer is vergeten en terug naar het belang van de gekozene gaat, blind voor de effecten hiervan.

    wat goed dat ook deze commissie denkt dat het eten van papier voedzamer is dan eerlijke producten

    Reageren
  15. Michiel Hoogland

    Beste Pierre Spaninks,

    Waar ik mij zeer over verbaas en ook vreselijk aan erger is het feit dat veel zaken kennelijk in deze hele discussie, in voorgaande onderzoeken van bijv. het CBS en het advies van de commissie Borstlap volledig buiten beschouwing worden gelaten.
    Allereerst m.b.t. een eventuele verplichte A.O.V. :
    Er wordt uitgegaan van de stelling “Niet kunnen werken betekent geen inkomen.”
    Dit is echter op veel zelfstandigen niet van toepassing.
    Er wordt buiten beschouwing gelaten dat veel zelfstandigen ,zowel zzp-ers en zmp-ers, creatief en zelfstandig genoeg zijn om in geval van een bedijfsongeval of ziekte, waardoor men tijdelijk of voor langere duur geen werk zou kunnen uitvoeren, zelf een oplossing kunnen bedenken om de werkzaamheden te laten continueren . Bijvoorbeeld door het inschakelen van derden (uitbesteed werk), collega’s , ingehuurd tijdelijk personeel etc. waardoor de werkzaamheden wel kunnen worden uitgevoerd en de inkomsten deels gegarandeerd blijven.
    Anders dan bij een werknemer in loondienst dus, die bij ongeval of ziekte dus wel op een verzekering MOET terugvallen, omdat daar wel voor geldt “Niet kunnen werken betekent geen inkomen”
    Er wordt buiten beschouwing gelaten dat procentueel en nominaal veel minder ‘verzuim’ is onder zelfstandigen dan onder werknemers in loondienst als gevolg van een bedrijfsongeval of ziekte.

    Ik verbaas me er hooglijk over dat er met geen woord gerept schijnt te worden over het feit dat zelfstandigen allerlei werkzaamheden moeten uitvoeren waar zij financieel vaak of nooit voor worden gecompenseerd zoals het maken van offertes, het indienen van facturen en de (wettelijke) verplichting om een boekhouding bij te houden en allerlei andere administratieve bijkomende zaken , naast het zakelijk ondernemersrisico. Waaronder ik niet-betalende klanten, productfouten, situaties van overmacht, conjuncturele effecten, natuurrampen etc reken, die van invloed zijn op de winstgevendheid en het inkomen van een zelfstandige. Dit in tegenstelling tot werknemers in loondienst die daar dus helemaal niet mee te maken hebben of invloed van ondervinden.

    Een verplichte Arbeids Ongeschiktheids Verzekering lijkt zo’n sociaal wenselijke oplossing, vooral voor de groep ZZP-ers die eigenlijk helemaal geen ZZP-er zijn.
    Een groep die daar in tijden van crisis vaak toe gedwongen werd door hun werkgever.
    Maar een verplichte AOV voor zelfstandigen is in mijn ogen niet meer dan een maatregel om de winsten van AOV verzekeraars op peil te houden, die als gevolg van het verzelfstandigen van werknemers, een groot deel van hun lucratieve ‘clientele’ zagen verdwijnen.
    1,3 procent van de zelfstandigen is slechts voor kortere ( minimaal 1 dag) of langere duur als gevolg van een bedrijfsongeval of ziekte niet in staat om zijn/haar werkzaamheden uit te voeren.
    Volgens AOV-ZZP : https://www.aov-zzp.nl/aov-verzekering/hoe-groot-is-uw-kans-op-ao
    5% van de ondernemers is nu deels arbeidsongeschikt.
    4% van de ondernemers is nu volledig arbeidsongeschikt.
    8% van de ondernemers is (deels) arbeidsongeschikt geweest.

    Verder is het niet zo dat je als zelfstandige met een AOV ook daadwerkelijk verzekerd bent van een regulier of minimaal inkomen. Dit geldt voor veel zelfstandigen die op of al onder het sociaal minimum aan inkomen zitten. Voor hen biedt een verplichte AOV , waarbij gekeken wordt naar het verdiende inkomen uit de laatste paar jaar, geen enkele garantie op een ‘basisinkomen’.
    ( m.a.w. bij lage winst of een paar verliesgevende jaren zal een AOV geheel niet toereikend zijn)
    En er zijn nog veel meer beperkende maatregelen of eisen
    https://www.tvm.nl/sites/tvm.nl/files/20170724-veelgestelde-vragen-ondernemers-aov.pdf

    Het is wederom een verplichting waar veel zelfstandigen weinig de vruchten van zullen plukken, maar alleen de kas van de verzekeraars mee zullen spekken.
    Dit zijn gewoon ordinaire door overheidswege ondersteunde maffiose praktijken, die door een invloedrijke verzekeringslobby worden afgedwongen.

    https://www.cpb.nl/sites/default/files/omnidownload/CPB-Policy-Brief-2016-11-Zelfstandigen-en-arbeidsongeschiktheid.pdf

    Reageren
  16. Peer Vos

    Ooit ben ik begonnen als eenmanszaak en toen is er zomaar ineens besloten dat ik voortaan als ZZP’r verder moest. Geen sociaal vangnet meer. Zoek het zelf maar uit.
    En dan nu dit!
    Ronduit belachelijk.

    Reageren
  17. Tinek

    Ook wel eens gehoord dat er mensen zzp’er geworden zijn omdat ze door de crisis niet meer aangenomen werden omdat ze te oud waren? Ook dit, ze voelden zich te veel zichzelf om hun hand bij de gemeente op te houden? Ze moeten blij zijn dat er zoveel zzp’ers van hun eigen centjes een bedrijf op hebben gestart, om niet bij de sociale dienst aan te hoeven kloppen. Bouwen geen pensioen op en nu dit !!!! Schande

    Reageren
  18. Anne Marieke Schwencke

    Beste Pierre,
    Dank voor je krachtige reactie op het advies van de commissie Borstlap.
    Het hele advies gaat voorbij aan de waarde en belang van een nieuwe generatie zelfstandig ondernemers die het ‘kapitaal’ van hun expertise, kennis en creativiteit inzetten in opdracht van anderen. Op eigen rekening en risico.
    De fiscale regelingen maken een geleidelijke opbouw van het ondernemerschap mogelijk. Het is ook een waardering van de flexibiliteit van deze ondernemers. Een waarde waar de arbeidsmarkt behoefte aan heeft.
    Een vangnet is nodig voor als het echt misgaat. Zorg dus voor een betaalbare arbeidsongeschiktheidsverzekering, in aanvulling op een broodfonds bijvoorbeeld. Het heeft jaren geduurd voor de markt daarmee kwam.
    Het advies ademt een archaïsche visie op de arbeidsmarkt.

    Reageren
  19. Bart Graste

    Ik ben het helemaal eens met deze onderbouwing.
    Als zzp-er ben ik werkzaam binnen de zorg.
    De meeste zzp-ers die dit doen, doen dit niet vanuit de gedachten wat lekker al die aftrekposten. Zij willen simpelweg hun beroep uitoefenen zonder al dat gecontroleer, tijdschrijven, kwalitetskeurmerken en nog meer bureaucratie waarvan de klant niet echt veel beter wordt.

    Vervolgens wordt geklaagd over de kosten van inhuur.
    Wat echter vergeten wordt in het geheel is dat het opeenvolgende kabinetten zijn geweest die de zorg tot “gereguleerde marktwerking” verdoemde met alle nare gevolgen van dien. Is het goedkoper geworden? Is het efficiënter?
    De uitstroom uit de zorg ten gevolge van dit beleid mag verondersteld worden.
    Hierdoor ontstaat schaarste en volgens de economische principes worden schaarse goederen duurder indien die afnemen bij gelijkblijvende en stijgende vraag.
    Dit heet marktwerking

    Veel beleidsmakers vinden die zzp-ers te duur.
    Toch raar dat het meestal diegene zijn met de hoogste salarissen die de anderen te duur vinden.

    Om nu met zo’n draconische maatregel ervoor te gaan zorgen dat al die zzp-ers in loondienst gaan?
    Wie wil dit, wie neemt ze aan en voor hoe lang?
    Ook dit zijn onzekerheden.

    Ik stel voor dat ze hier maar eens een breed veldonderzoek voor verrichten voordat dit soort maatregelen van kracht worden.

    Reageren
  20. Pingback: 8 dingen die recruiters moeten weten over de Commissie Borstlap - Werf&

  21. Ronald van der Spek

    Hallo Pierre,

    Ik ben niet echt iemand die snel reageert op dit soort berichten, in dit geval dus wel.
    Het onderwerp houd met al z’n 20 jaar bezig.
    Ik ben zelf ruim 30 jaar ondernemer, (zonder personeel) maar huur wel eens iemand in. Daarnaast weet ik ook wel een beetje hoe het allemaal aan de werkgeverskant werkt. fiscaal gezien. Ik associeer met zelf liever niet met ZZP’ers in het algemeen,
    De term staat voor mij in de meeste gevallen voor schijnzelfstandige.

    Ik kan wel zeggen dat ik de kinderschoenen van de Var destijds Ovav, het begin van het zzp tijdperk heb aangehad en daarna het in mijn ogen en die van anderen compleet zie ontsporen.

    De Ovav, (een gedoogconstructie) werd ingesteld door het toenmalige GAK in Hilversum, in het kort, om de onwerkbare situatie op te lossen in de media, waarbij mensen regelmatig, vaak dagelijks veranderde van werkgever / opdrachtgever. In overleg met het VAK.

    Voor de duidelijkheid, in die tijd, en wettelijk nog steeds, is ondernemen zoals velen doen helemaal niet toegestaan.

    In de jaren na de invoering van de VAR werden, ondernemen veel toegankelijker, regels werden voor een groot deel afgeschaft en werkgevers zagen het ligt (geen werkgeverslasten meer) en zette personeel op straat om ze vervolgens als zzp’er terug in te kunnen huren, wat voor de Werkgevers een enorme kostenpost scheelt, en voor de werknemer, als zelfstandige met een korte termijn visie winstgevender lijkt. Ook werden of worden er nog steeds mensen vanuit een uitzichtloze uitkeringssituatie gepusht een onderneming te starten, met 3 jaar starters aftrek, ondernemers aftrek, , doorbetaling van uitkering, noem maar op, om vooral niet meer als werkeloos te boek staan.. ideaal toch?

    Ik denk niet dat ik voorbeelden hoef te geven.

    Menig zogenaamd zelfstandige heb ik in de afgelopen jaren gesproken, in zeer uiteenlopende beroepen, over hoe zij werken/ondernemen en over onder meer hun fiscale kennis. Menig ziet echt vooral het fiscale voordeel, ze zijn er trots op dat ze, soms zelfs geen BTW hoeven af te dragen maar dit gewoon bij hun inkomen mogen optellen en dan zelfs dan nog onder de inkomensbelasting grens vallen. en om het makkelijk te houden, hun prijs bepalen op dat ineens Netto inkomen. Wat ja, al vaak vele malen hoger is dan wat zij in loondienst verdiende. De KOR komt naar mijn weten te vervallen. Kleine ondernemer mogen de btw niet meer reken. Maar daardoor zullen zij nog voordeliger zijn voor de eindafnemer. Ten opzichten van iemand die wel btw moet afrekenen.

    Een resultaat hiervan is dat tarieven, in mijn sector de afgelopen +/-20 jaar, na de invoering van de Ovav/VAR het begin van de mogelijkheid voor iedereen om onder bepaalde (niet gecontroleerde voorwaarden) een zogenaamd ondernemerschap konden beginnen.
    De meeste ZZP’res die ik ken.. zien zich zelf meer als werknemers die zelf hun belasting afdragen en wat vaak blijkt is dat ze gewoon willen werken. En dat de rest ze helemaal niet interesseert. Die desinteresse is juist het gevaar. Ze leveren in op een enorm sociaal vangnet, wat juist zij in mijn optiek juist zo hard nodig hebben.
    Nou scherm je in je tekst met deze mensen, die in hun bestaansrecht worden bedreigd, dan denk ik, deze mensen, onbedoeld en ongewild, zijn zelf een bedreiging van ons allemaal en voor zichzelf. Deels worden ze ook zwaar onder druk gezet om hun prijzen laag te houden… Extra kosten niet in rekening te brengen en voor vrijwel eigen kosten te reizen. Maar als je ondernemer bent laat je je niet in een hoek drukken. Je weet wat dingen en je zelf waard zijn, wat het kost. Of toch alleen (schijn)zelfstandige die alleen maar zelf zijn belasting afdraagt, maar verder gewoon doet wat zijn of haar opdrachtgever bepaalt.

    Het is heel belangrijk dat de overheid zich zorgen gaat maken om deze groep zelfstandigen. Zoals je zelf ook aangeeft heeft een deel van deze groep sowieso al amper een bestaansminimum, daar van zullen velen geen geld overhouden voor later, of voor perioden dat er weinig of geheel geen werk is. Ik noem even bouwvakkers, die te maken krijgen met de CO2 Bouwstop, waar gaan die van leven? Of moet het rijk ze, toch gaan bijstaan en ze een uitkering geven? Terwijl velen van hen er heel bewust voor gekozen hebben niet meer aan die verzekering mee te willen betalen. Besef dat dit in elke sector kan gebeuren. Ook waar je het nu nog niet zou verwachten.

    En wat als deze groep over 20 jaar wil stoppen met werken? Gaan ze dan van alleen een AOWtje leven? Over langdurig ziekte nog maar niet te praten. Van een enkeling ligt niemand wakker, maar wat als die groep in eens in de duizenden loopt, die thuis liggen zonder inkomen? dan komt er opstand. Ik denk dat ze dat iets met het doemscenario te maken heeft.

    Dan heb je het ook over de terug gang in inkomen? Eigenlijk geef je zelf al het antwoord, ben je wel ondernemer als je zelf niet bepaald wat je verdiend/waard bent/inkomen is? Als je kosten oplopen gaan je tarieven toch ook omhoog? Wat in dit geval niet tot scheven gezichten zal lijden daar dat voor elke zelfstandige geld waarbij het beetje zelfstandige aftrek een rol speelt.
    Ik mis nog wel een beetje de onderbouwing over de netto achteruitgang hoe heb je dat berekent? Volgens mij moet je wel 100.000 winst hebben voor je 5000 euro voordeel mist. Of zie ik iets over het hoofd?

    Daarvoor had je het in je tekst over de reden van de aftek, (inkomenssteun) ik zie er trouwens geen ander doel voor. Misschien ter compensatie voor de extra kosten die het ondernemerschap met zich meebrengt, al zou je dat ook gewoon aan je opdrachtgever moeten doorberekenen, die heeft namelijk veel minder kosten als hij een zzp’r inhuurt.

    Je geeft aan dat het bedoelt is ter compensatie voor zakelijke risico’s, maar is dat niet juist de investeringsaftrek waar je tegen lijkt te zijn? Met investeren neem je een risico, men koopt iets voor de onderneming in de hoop dat daar later meer aan verdiend wordt dan het je gekost heeft. Omdat men dat risico neemt, onderneemt, wordt men daarin bijgestaan door de overheid/belasting, omdat als er iets aan verdienen wordt later, men daar weer belasting over betaald.

    Wat voor risico’s loop je als zelfstandige zonder personeel? Zonder onderneming/investeringen, anders dan je in verloont verband zou hebben?
    … dat je als zelfstandige niet rond kan komen? Dat je eigenlijk niet voldoende opdrachten hebt om een goed veilig gezond bestaan van je onderneming kan creëren.

    Wat vaak inhoudt dat men onvoorbereid en met te weinig kennis in het zelfstadige zijn gestapt.

    Zonder compensatie zou het persoonlijk inkomen van zelfstandigen zwaarder worden belast dan dat van werknemers en dat van eenmanszaken zwaarder dan dat van bv’s. Een zelfstandige (eenmanszaak of VOF) worden het zelfde belast als een werknemer, ook binnen een BV. Echter heeft de eigenaar van een BV over de winst uitkering een ander tarief, daar is dus zijn loon en loonbelasting dan al af. Als ze de compensatie weg halen, ben je als zelfstandige arbeider, nog steeds goedkoper als dat je verloont zou worden, daar komen op de inkomsten en ziekte kosten premies ook nog andere bedrijfsverenigingsafdrachten en werkgeversafdrachten eventuele pensioen premies.

    De commissie heeft de mond vol van het belang van een ‘gelijk speelveld’ maar staat er geen moment bij stil dat afschaffing van de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling regelrecht met dat mooie principe in strijd is. Het afschaffen van deze vorm van subsidie lijd idd tot het verstoren van de concurrentie positie binnen de zelfstandigen, daar men de vaak subsidie niet gebruikt om het risico af te dekken, maar om hun eigen positie binnen het speelveld te verbeteren.

    De enige fatsoenlijke reden om zelfstandigen voor de inkomstenbelasting op dezelfde manier te gaan behandelen als werknemers, zou zijn als het zakelijk ondernemersrisico over de jaren aanmerkelijk zou zijn gedaald. Maar daar zijn geen aanwijzingen voor (eerder voor het tegendeel) en dat argumenteert de commissie dan ook niet. Ik zou zelf als ondernemer niet willen dat de overheid verantwoordelijk is voor mijn keus te gaan ondernemen. Als het al om het afdekken van bedrijfsrisico zou gaan. ik zie het meer als steuntje in de rug, een beloning voor het fijt dat je risico wil nemen om te groeien, als onderneming waarmee alles groeit. Het land heeft nou eenmaal mensen nodig die echt willen ondernemen!!

    Het voorstel van de commissie gaat er dus vanuit dat mensen eerst en vooral zzp’er worden vanwege de fiscale voordelen. Dat wordt graag en vaak beweerd, maar is in de praktijk nooit aangetoond. Bijdeze aangetoont, zo niet wil ik je wel even rondleiden in de werld van zelfstandigen.

    De commissie zegt in plaats van de (geclausuleerde) zelfstandigenaftrek en de (generieke) mkb-winstvrijstelling te willen inzetten op de fiscale stimulering van vermogensvorming binnen de onderneming en van investeringen. Maar daar zijn al faciliteiten voor. Werken die niet goed? Doe daar dan wat aan – De combinatie van deze fiscale maatregelen leidt tot maatschappelijke effecten die gerust pervers mogen heten. Voor zelfstandigen arbeid zwaarder belasten en kapitaal minder, gaat in tegen de maatschappelijke tendens om juist het omgekeerde te doen. Het frustreert de ontwikkeling van welvaart naar welzijn en duurzaamheid op allerlei manieren Deels heb je wel gelijk, door investeringen te subsidiëren, subsidieert de overheid deels ook de maak maatschappij, al gaat het hier niet om plastic zakjes of andere tijdelijke goederen, het gaat om gereedschap voor het ondernemen. Investeringen die het bedrijf helpen te groeien, meer winst te maken, en zo ook weer meer belasting te betalen, zoals al eerder beschreven. Daarmee kan er juist uitstekend onderscheid gemaakt worden tussen zelfstandigen die eigenlijk alleen maar omzet en winst genereren met hun uren. Waar weinig of geen risico gelopen wordt, hooguit dat een klant niet betaald En ondermens die investeren en daarmee aanzienlijke risico’s nemen.

    Dat je mogelijk onbelast vermogen kan opbouwen als reserve in geval van nood is al heel wat. Maar ook hier is de vraag om mensen dat wel doen, het vermogen opbouwen. Of alleen maar de aftrek er voor toepassen.

    Vervolgens heb je het over het zwaarder belasten van arbeid. Maar is dat zo? Is het zwaarder belast als je de belasting gelijk stelt aan iemand in een verloningsstructuur? je wordt hooguit gelijk belast. Wat ook terecht is.

    Er zijn idd sectoren waar het belangrijk is dat ze kunnen werken met flexibele krachten, daar is geen misverstand over, dat het alleen maar opgevangen kan worden door zelfstandigen. of sterker wat heeft zelfstandigheid voor effect op de verzorging van mensen, die ambulante diensten kunnen net zo goed verloont worden, het alle voordelen van dien.

    de gedachte dat zelfstandigen amper rechten en zekerheden zouden kennen en dat die ellendige toestand hen maakt tot een tijdbom onder het sociale stelsel. Klopt! Daar voor hoef je niet naar de lagere school te zijn geweest.

    IK heb zelfde het idee dat ik als ondernemer ondergewaardeerd wordt, soms moet je er voor vechten.. maar dat komt in de meeste gevallen door collega’s die zichzelf onderwaarderen.
    Uitleggen aan een opdrachtgever dat het werk (tijd) en middelen die je inzet geen hobby zijn zoals dat bij collega zelfstandige soms wel eens lijkt.

    Zoals ik jou stuk lees, denk ik dat het een heel goed plan is..om een gelijkspeelveld zowel onder zelfstandigen en ook tussen zelfstandigen en verloont personeel te creëren.

    Mijn eigen broekophouden is mijn eigen keus, ik moet dat zien te bewerkstelligen, ook al is dat niet altijd makkelijk, maar voor mij is de voornaamste reden de vrijheid van keus in opdrachten en wanneer ik wel en niet werk. Tuurlijk is het fijn om iets minder belasting te betalen., maar als we allemaal wat met ons tarief omhooggaan is het ook goed.

    Red iemand dat niet.. dan had die misschien niet voor het ondernemerschap moeten kiezen.

    Ik ben er voor, al de zelfstandigen zonder onderneming gewoon te laten verlonen. Misschien wel iets duurder voor de opdrachtgevers. Maar zeker veiliger voor hen zelf, en ook kosten en tijd besparend. Ja je houd idd wat minder over, maar als er iets mis gaat.. zijn ze verzekerd van een vangnet. En daar heeft iedereen wat aan.. ook de zelfstandigen die overblijven.

    En als er eens weinig werk is, hoeven ze ook niet meteen met je prijs te gaan stunten of erger, zonder reserves thuis op de bank te zitten.

    Laat je weten als je hier iets mee doet?

    Groeten Ronald

    Reageren
  22. Henry neeter

    Als je als zzp’er boven 65 je verplichte aantal uren (1225) niet kunt halen wegens ziekte of arbeidsongeschiktheid vervalt de zelfstandigen aftrek! (Regel uit 1954 of zo.
    Ook heeft het UWV met subsidie van de overheid honderdduizenden uit de WW GEDUWD om de werkeloosheidscijfers te drukken! Window dressing heet dat! En dat zijn nu juist de mensen die NIET de meest succesvolle ZZPers zijn. Let op; die gaan allemaal weer terug naar het UWV en gaan failliet!

    Reageren
  23. Cathy Scott

    Dankjewel voor deze blog. Het was me al duidelijk dat de voorstellen van de Commissie Borstlap een financiele ramp voor mij als zzp-er zouden zijn, en deze blog verklaart precies waarom. Het is 2020, en we willen – en kunnen – niet allemaal werknemer zijn. Mijn eigen klanten maken allemaal alleen sporadisch gebruik van mijn diensten. tot ieders tevredenheid. Ze hebben geen van allen behoefte aan een full-timer. En ook geen behoefte aan ingewikkelde dienstverbanden met leveranciers van diensten. Maak het ons ajb niet steeds moeilijker om ons brood te verdienen

    Reageren

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.