Hoe zitten ZZP’ers in het pensioenplan van de SER? Niet…

Individuele pensioenpotjes, met een collectieve buffer voor de pensioenfondsen om op terug te vallen als het tegenzit. Dat is de richting waar de SER voor kiest als het gaat om de herziening van ons pensioenstelsel. Hoe zitten zzp’ers daarin? Niet.

Dat zelfstandigen op geen enkele manier in het bestaande stelsel passen, was een van de redenen om het op de schop te nemen. Maar in het toekomstbeeld dat de SER nu schetst, komen ze nog steeds niet voor.

SER maakte al in 2010 analyse

Het voorstel gaat alleen maar over de pensioenen van werknemers in loondienst. Of er misschien ook iets moet worden geregeld voor zzp’ers en zo ja wat, die vraag heeft de SER voor zich uit geschoven naar volgend voorjaar.

Dat is knap lullig voor die zzp’ers. Want hoe je het ook wendt of keert: die gaan dus straks worden ingepast in een pensioenstelsel dat in zijn fundamentele ontwerp geen rekening houdt met hun bestaan, laat staan met hun behoeften en hun mogelijkheden.

Dat de SER de kans op een samenhangende aanpak heeft laten lopen is des te vreemder, omdat het adviesorgaan al in 2010 een mooie analyse publiceerde over de pensioenen van zzp’ers. Daarbij werd zelfs een aantal maatregelen voorgesteld om althans de belangrijkste knelpunten op te lossen.

Kroonleden en ZZP-vertegenwoordigers

Natuurlijk: de SER bestaat in overgrote meerderheid uit vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers, en het hemd is nader dan de rok. Maar er zit ook een aantal kroonleden in. Die worden geacht gevoelige kwesties als deze te bekijken vanuit een breder perspectief, los van gevestigde belangen.

Van die kroonleden had ik eigenlijk wel een pleidooi verwacht voor een meer integrale benadering. Een benadering waarin van meet af aan de belangen van alle werkenden worden meegenomen – los van hun toevallige arbeidsrelatie.

En waar waren in de aanloop naar dit advies de beide SER-leden die heten de zzp’ers zelf te vertegenwoordigen? De voorzitter directeur van FNV Zelfstandigen maakt als plaatsvervangend werknemerslid deel uit van het adviesorgaan, op voordracht van de FNV. En de voorzitter van het Platform Zelfstandige Ondernemers als plaatsvervangend ondernemerslid op voordracht van VNO-NCW.

Niet meer van deze tijd

Heel zelfstandig is de positie van dit duo dus niet. En bij elkaar opgeteld is hun achterban niet groter dan een procentje of vijf van alle zzp’ers. Dan kun je ook niet echt een vuist maken. Maar juist daarom had ik wel verwacht dat zij wat meer naar buiten zouden treden, en dat zij meer zzp’ers zouden raadplegen dan alleen hun eigen leden.

Nu is zelfs op de websites van FNV Zelfstandigen en van PZO-ZZP over deze hele discussie niks te vinden. Verder dan reclame maken voor hun eigen ZZP Pensioen (dat geen echt pensioen is maar een fiscaal gefaciliteerd beleggingsproduct) komen die niet. Dat is echt niet meer van deze tijd.

Wisdom of the crowd

De toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel gaat iedereen aan. Niet alleen werkgevers en werknemers, niet alleen de leden van twee belangenorganisaties. Met alle mogelijkheden van internet en social media is het een fluitje van een cent om een publiek platform te organiseren waarop alle zzp’ers in Nederland kunnen meepraten en hun inbreng kunnen leveren.

Wat stellen zzp’ers zelf zich voor bij hun oude dag? Wat denken zij tegen die tijd nodig te hebben? In hoeverre kunnen zij daar zelf voor zorgen? Waar hebben zij een steuntje bij nodig? En aan wie vertrouwen zij dat toe?

The wisdom of the crowd, daar kunnen een paar bestuurders en beleidsmedewerkers nooit tegenop vanuit Den Haag. Of zou dat juist het probleem zijn?

UPDATE 03-06-2016: Pensioenhoogleraar Van der Lecq leidt SER-werkgroep ZZP-pensioen 

Binnen de SER is kroonlid Fieke van der Lecq aangewezen als voorzitter van een werkgroep die zich komende maanden gaat buigen over de vraag hoe zzp’ers een plek kunnen krijgen in het beoogde pensioenstelsel met individuele potjes en collectieve risicodekking.

Van der Lecq is deeltijds hoogleraar Pensioenmarkten aan de Vrije Universiteit en vervult in de pensioenwereld een aantal belangrijke nevenfuncties en commissariaten. Twee jaar geleden schreef zij voor pensioenuitvoerder APG al een verkenning, hoe zzp’ers kunnen worden opgenomen in een toekomstig pensioenstelsel. Aansluiten bij de wensen van zzp’ers zelf (vrijwilligheid, flexibiliteit en zeggenschap) is voor haar een belangrijk uitgangspunt.

De werkgroep heeft geen formele opdracht meegekregen. Ook de verdere samenstelling is nog niet bekend. Volgens een woordvoerder van de SER ligt het in de rede dat de plaatsvervangend SER-leden Josien van Breda (FNV Zelfstandigen) en Denis Maessen (PZO) er deel van gaan uitmaken. De grootste uitdaging voor Van der Lecq wordt om een oplossing te vinden die zowel acceptabel is voor werkgevers en werknemers als voor zzp’ers zelf.

 

2 gedachten over “Hoe zitten ZZP’ers in het pensioenplan van de SER? Niet…

  1. Wim Berrelkamp

    De ZZP ers komen wel voor en de ouderen betalen evenveel als de jongeren, waardoor hun kans op werk toeneemt. Alleen pensioenfondsen hanteren de doorsneepremie, maar de verzekeraars niet !

    Reageren
    1. Pierre Spaninks Bericht auteur

      Je hebt helemaal gelijk, Wim. De zzp’ers komen natuurlijk wèl voor in het SER-rapport. Op pagina 6 van 63, namelijk: “Verder zal de SER in de komende maanden het vraagstuk betreffende zzp’ers en pensioen in verkennende zin oppakken.” Sorry dat ik het zo kort door de bocht formuleerde.

      Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *