Tijd voor een harde reset van het ZZP-beleid

De politiek maakt zich steeds meer zorgen om de inkomens, de verzekeringen en de pensioenen van zelfstandigen zonder personeel. Ondertussen ondermijnen nieuwe wetten en regels hun verdiencapaciteit en hun concurrentiekracht. Het is de hoogste tijd voor een harde reset van het zzp-beleid.

Het persoonlijk inkomen van een zzp’er zou gemiddeld tien procent lager liggen dan dat van een werknemer. Slechts twintig procent van de zzp’ers zou zich hebben verzekerd tegen de financiële gevolgen van arbeidsongeschiktheid. En maar liefst tien procent van de zzp’ers zou te weinig pensioen opbouwen om later nog een beetje uit de voeten te kunnen.

Aan de onderzoeken waar deze cijfers op zijn gebaseerd valt nog wel wat af te dingen, maar ze wijzen wel allemaal in dezelfde richting. Een deel van de zzp’ers is niet economisch zelfstandig. Niet iedereen die nu als zzp’er te boek staat heeft aan die zelfstandigheid behoefte, maar voor wie dat mist is dat een groot probleem.

Twee richtingen

Als de politiek zich daar zorgen over maakt, is dat terecht. De hamvraag is natuurlijk: wat doe je eraan? In theorie kun je van hieruit twee richtingen inslaan.

Je kunt de voorwaarden gaan creëren waaronder zzp’ers zich wèl kunnen redden en hen de ruimte geven om daar gebruik van te maken. De liberale weg, zeg maar. Of je kunt een stelsel gaan optuigen van inkomensondersteuning, verzekeringen en pensioenen waaraan je hen verplicht deel te nemen. Dat is de weg van de socialisten.

ZZP aan banden

Bij de kabinetsformatie van 2012 heeft de VVD het zzp-beleid overgelaten aan de PvdA. Daardoor hebben er de afgelopen vier jaar allerlei maatregelen genomen kunnen worden die zzp’ers eerder aan banden leggen dan stimuleren.

Soms gebeurt dat openlijk, zoals in het geval van staatssecretaris Van Rijn die niet wil dat gemeenten nog langer zzp’ers inschakelen voor de thuishulp. Vaker gebeurt het bedekt, zoals in het geval van staatssecretaris Wiebes wiens wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties het inhuren van zzp’ers bemoeilijkt.

‘De socialistische oplossing creëert zijn eigen probleem’

Dit restrictieve beleid beperkt zzp’ers in hun vermogen de kost te verdienen en de maatregelen te nemen die nodig zijn om zelf hun risico’s te managen. Hun zelfredzaamheid neemt af en de behoefte aan een vangnet wordt alleen maar groter. De socialistische oplossing creëert hier zijn eigen probleem.

Als we op deze weg verder gaan, leidt dat er onvermijdelijk toe dat een groot deel van de zzp’ers in de bijstand terechtkomt en dat degenen die overblijven moeten werken met de handen gebonden. Dat mag de natte droom zijn van een enkele vakbondsleider, de weldenkende en goedbedoelende meerderheid van beleidsmakers en politici zal dat niet willen.

Trek de wet DBA in

Is er een alternatief? Natuurlijk, dat ligt zelfs voor de hand. Het bestaat uit twee complementaire delen. Een is: trek de wet DBA in.

  • Stel eens en voor altijd vast wanneer een zzp’er een echte zelfstandige is.
  • De 500.000 mensen die nu fulltime zzp’er zijn en die dat willen blijven ook, kun je met een gerust hart als zodanig beschouwen.
  • Vraag starters serieus bewijs van hun zelfstandigheid, geef hen voorlopig toegang tot de fiscale ondernemersfaciliteiten, en stel na drie jaar vast of zij daadwerkelijk een onderneming hebben opgebouwd waarmee zij zich kunnen bedruipen.
  • Vrijwaar opdrachtgevers die met deze erkende zelfstandigen werken ondubbelzinnig van naheffingen voor loonbelasting en premies.

Zo doorbreek je de huidige impasse rond de inhuur van zzp’ers en herstel je het vertrouwen dat grote en kleine ondernemers nodig hebben om productief met elkaar samen te werken. Kunnen die zzp’ers lekker aan de slag, fijn winst maken, en veel belasting betalen.

Pas het stelsel van sociale zekerheid aan

Twee: pas het stelsel van sociale zekerheid zo aan dat het niet alleen tegemoetkomt aan de behoeften van werknemers en werklozen maar ook aan die van zelfstandigen, die soms meer en soms minder verdienen. Moeilijk hoeft dat niet te zijn.

We hebben al een basisverzekering tegen ziektekosten. We hebben al een Wet Langdurige Zorg. We hebben al een Algemene Ouderdomswet. Drie wettelijke regelingen waar iedere Nederlander verplicht premies voor betaalt, inkomensafhankelijk, ook de zzp’er. Verhoog die premies en verhoog die uitkeringen zodat voor iedereen een aanvaardbaar minimumniveau is gegarandeerd. En laat wie meer kan en wil zich vrijwillig bijverzekeren.

Er zullen best haken en ogen aan zitten en er zullen ongetwijfeld overgangsmaatregelen nodig zijn. Maar dit is wel de kant die we op moeten. Anders raken we de voordelen van het zzp-schap kwijt en maken we de schaduwkanten alleen maar groter.

3 gedachten over “Tijd voor een harde reset van het ZZP-beleid

  1. Erwin Overdijk

    Het zou goed zijn als Marktplaatsen voor inhuur van flexibel personeel ook gaan verdwijnen! ZZPers kunnen hier wel direct op inschrijven maar worden met 400 man tegen elkaar uitgespeeld voor 40% gunning op basis van prijs!

    Tevens bestaan er wel 20 marktplaatsen die voor 40 gemeentes, 20 ministeries alle functies in een datakastje plaatsen. Als een ZZPer of kleine bemiddelaar als mijn onderneming daar op moet gaan inschrijven met een kans van 1 op 200 om een
    opdracht te krijgen, ben je al failliet voordat je een opdracht te pakken hebt.

    Oftewel, marktplaatsen zorgen er juist voor dat uitsluitend de hele grote detacheerders en consultancy ondernemingen er baat bij hebben, want dat zijn de enige die de investering om 4-8 man continue op aanbestedingen en/of marktplaats aanvragen kunnen inzetten !

    De marktplaats werken dus exact omgekeerd van wat de bedoeling was, de kleine zelfstandige krijgt helemaal niet meer kans op opdrachten.

    Toevallig zijn de grote investeerders van die Marktplaatsen de bekende en groot investeerders, danwel organisatieadviesbureaus die met die groot investeerders samenwerken. Laat dat nou ook net de partijen zijn die de “oplossing” Marktplaatsen voor flexibele inhuur van personeel hebben voorgesteld!

    Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *