Komt het door de ZZP’ers als werknemers te weinig verdienen?

‘Draai de zelfstandigenaftrek de nek om. Dan wordt de zzp’er minder goedkoop, en krijgt meer loon een kans.’ Die oproep aan de politiek deed het Algemeen Dagblad zaterdag bij monde van zijn chef economie. Het leek een economische argumentatie, maar het was gewoon zzp-haat.

Misschien zegt u: ‘Wat kan het AD me schelen’, maar die krant gaat wel prat op zeven regionale titels en 18 lokale edities met in totaal 2 miljoen lezers. Dus als er een redacteur poep aan de schoenen heeft, dan loopt die dat door het hele huis.

Daarom: klopt het dat zzp’ers onder de prijs werken omdat ze toch zelfstandigenaftrek krijgen en dat ze daardoor een loonstijging voor werknemers tegenhouden? Een paar overwegingen.

  1. Er zijn hooguit een half miljoen zzp’ers die de kost verdienen door zich te verhuren aan bedrijven en instellingen waar ook werknemers werken. Die werknemers, daar zijn er zeven miljoen van. Hoe waarschijnlijk is het überhaupt dat de tarieven van die paar zzp’ers substantieel invloed zouden hebben op de lonen van veertien keer zo veel werknemers?
  2. Daarnaast zijn er honderdduizenden zzp’ers die zich uitsluitend op de consumentenmarkt richten. Als dat al een ‘arbeidsmarkt’ is, dan is dat een totaal andere dan die van de mensen in loondienst. Hoe zou het tot hogere lonen voor werknemers kunnen leiden als je zelfstandige badkamerverbouwers, hoveniers, thuiskapsters en webwinkeliers hun zelfstandigenaftrek afpakt?
  3. Blijkbaar is de gedachte dat zzp’ers massaal onder de prijs werken omdat ze toch zelfstandigenaftrek krijgen. Maar ik moet de eerste zelfstandige nog tegenkomen die zo redeneert. Iedereen wil een nette prijs voor zijn of haar werk en niemand wordt er blij van als hij of zij minder betaald krijgt dan een collega in loondienst.
  4. Maar stel dat zzp’ers hun zelfstandigenaftrek kwijtraken, dan gaan ze toch proberen dat te compenseren met hogere tarieven? Dat mag ik hopen, maar ik geef hen weinig kans. De tarieven van zzp’ers worden gewoon bepaald door hoe hard de opdrachtgever om hun deskundigheid verlegen zit en door hoeveel zzp’ers zich aanbieden.
  5. Nu de economie weer aantrekt zien in sommige branches opdrachtgevers zich genoodzaakt zzp’ers hogere tarieven te gaan betalen, zelfstandigenaftrek of geen zelfstandigenaftrek. Bouwbedrijven bijvoorbeeld klagen nu al dat ze daardoor op hoge kosten worden gejaagd en dat dat ten koste gaat van hun winst. Hoe waarschijnlijk is het dan dat die bedrijven daarop zouden reageren door ook nog eens meer te gaan betalen aan hun werknemers?

Dat dus allemaal. Maar het belangrijkste probleem met de gedachte dat zzp’ers de lonen van werknemers onder druk zetten, zit hem in een stukje empirie van het Centraal Economisch Planbureau.

In de Macro Economische Verkenning voor 2018 stelt het CPB heel nuchter vast dat het had gekund maar dat in de praktijk niet gebeurt. In bedrijfstakken met een relatief sterk gegroeid aantal zzp’ers (zoals de bouw, het vervoer en de gezondheidszorg) is de loonontwikkeling niet zichtbaar achtergebleven bij die in andere branches. Oeps…

Kortom: de zelfstandigenaftrek afschaffen – om zzp’ers duurder te maken – om werknemers meer loon te bezorgen? Het lijkt een economische argumentatie, maar het is gewoon zzp-haat. Als je groepen werkenden tegen elkaar op wilt zetten, moet je het zo doen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *