Tweede Kamer heeft aan twee moties genoeg om de wet DBA te repareren

Donderdag debatteerde de Tweede Kamer met staatssecretaris Wiebes over de afschaffing van de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR) en de invoering van modelovereenkomsten voor de inhuur van zelfstandigen zonder personeel.

Als er dinsdag wordt gestemd over de ingediende moties hebben de coalitiepartijen en de oppositie de unieke kans om samen de zaak ten goede te keren. 

(c) Pierre Spaninks 2016

(c) Pierre Spaninks 2016

Uiteindelijk draaide het debat om de vraag of de puinhoop al groot genoeg was om in te grijpen. De oppositie vindt van wel, de coalitie aarzelt nog. Vast staat dat veel bedrijven en instellingen die altijd tot volle tevredenheid met zzp’ers hebben gewerkt, daar nu voor terugdeinzen. De modelovereenkomsten bieden hen onvoldoende houvast en laten te veel vrijheid aan de Belastingdienst om arbeidsrelaties achteraf naar eigen inzicht te beoordelen.

Ook Wiebes erkent: ZZP’ers lopen opdrachten mis

Het lijkt erop dat inmiddels al zo’n 50.000 zzp’ers opdrachten zijn misgelopen of die alleen maar hebben kunnen doen via een payroll- of een uitzendconstructie. Dat feit als zodanig werd in het debat door niemand bestreden. Ook niet door de staatssecretaris zelf, die nog geen maand geleden aan de kamer schreef dat hij voor zo’n effect geen enkele aanwijzing had. Maar vanaf dat punt scheidden de geesten zich.

Volgens de staatssecretaris zijn die 50.000 zzp’ers blijkbaar de ‘schijnzelfstandigen’ die hij uit het systeem moest halen. Volgens de oppositie zijn er onder hen ook veel echte zelfstandigen die juist onbekommerd hadden moeten kunnen blijven werken. Bij gebrek aan kwalitatief onderzoek (het probleem is pas net kwantitatief in kaart) is daar niet met absolute zekerheid iets over te zeggen.

Weeffout in de wet

De staatssecretaris maakt van die onzekerheid handig gebruik, en de coalitie volgt hem daarin. De oppositie kan – als puntje bij paaltje komt – alleen maar wijzen op een essentiële weeffout in de wet die het inderdaad mogelijk maakt dat ‘echte zelfstandigen’ in een dienstbetrekking blijken te werken. Met alle fiscale gevolgen van dien.

Aan het eind van het debat werden maar liefst veertien moties ingediend. Daar wordt dinsdag over gestemd. Twee van die moties kunnen er in combinatie toe leiden dat opdrachtgevers weer met een gerust hart echte zelfstandigen kunnen inhuren. Niet op stel en sprong – wat je degenen die nu aan de kant staan het liefst zou gunnen – maar wel begin volgend jaar.

Toets op ondernemerschap

Motie nummer 23 roept de regering op om niet alleen geen boetes op te leggen aan ‘goedwillende ondernemers’ (wat reeds is toegezegd) maar ook geen naheffingen aan opdrachtgevers tenzij die ‘duidelijk niet van goede wil’ zijn. Motie nummer 24 vraagt om een verkenning hoe ‘echte ondernemers’ via een toets op ondernemerschap zekerheid vooraf kunnen krijgen zonder het gebruik van modelovereenkomsten.

For the record: beide moties zijn ingediend door Steven van Weyenberg (D66) en de eerste is medeondertekend door Farshad Bashir (SP), Carola Schouten (ChristenUnie) en Norbert Klein.

Ook VVD en PvdA kunnen gerust voor stemmen

Als allebei die moties dinsdag worden aangenomen, kan de overgrote meerderheid van bonafide opdrachtgevers en opdrachtnemers weer fijn samen verder zonder de hete adem van de Belastingdienst in de nek. De markt komt weer op gang en tienduizenden zzp’ers kunnen verder met hun bedrijf.

Ook de coalitiepartijen, VVD en PvdA, kunnen met een gerust voor de moties 23 en 24 stemmen. Aan hun DBA wet als zodanig wordt niet getornd, schijnconstructies kunnen nog steeds prima worden bestreden, en de neveneffecten die ook zij niet willen worden effectief tegengegaan.

“Zo’n escape krijgt bewindsman niet vaak toegespeeld”

Zelfs staatssecretaris Wiebes zal een zucht van verlichting slaken als echte zelfstandigen écht geen extra risico meer lopen als gevolg van het afschaffen van de VAR. Want strikt genomen heeft hij daar in zijn kamerbrief van 19 september de volksvertegenwoordiging verkeerd over geïnformeerd.

Wat Wiebes daarover schreef was misschien wel zijn intentie, maar niet de werkelijkheid. Door de voorgestelde ondernemerstoets te omarmen kan hij mooi zijn leugentje witwassen. Zo’n escape krijgt een bewindsman niet vaak toegespeeld, en al helemaal niet door de oppositie.

2 gedachten over “Tweede Kamer heeft aan twee moties genoeg om de wet DBA te repareren

  1. Miranda Maasman

    In het debat ook veel aandacht voor feit dat opdrachtgevers aan de onderkant van de arbeidsmarkt doodeenvoudig onder hun verplichtingen uit komen door ‘vrije vervanging’ overeen te komen. Wat niet aan bod kwam is dat niet de vrije vervanging, maar de AMVB die Wiebes tegelijk met de wet DBA invoerde, het voor opdrachtgevers aan de onderkant juist veel makkelijker heeft gemaakt om met schijnzelfstandigen te werken. Schijnzelfstandigen in de zin van ‘noch werknemer, noch ondernemer’ bedoel ik, afhankelijke opdrachtnemers dus. Pierres vorige blog ging hier dieper op in. Naast het noodzakelijke erkennen van zelfstandigheid als uitzondering op de loonheffingen (ook bij arbeid-loon-gezag) zou Wiebes die AMvB kunnen intrekken, om zo alsnog te bereiken wat hij wilde: Loonheffingen laten afdragen voor schijnzelfstandigen en hen verplicht verzekeren tegeninkomensverlies bij ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid én het stoppen van onterechte fiscale ondernemersvoorzieningen voor niet echte zelfstandigen. Nu faciliteert en legaliseert hij schijnzelfstandigheid juist.

    Reageren
  2. Hans Buijze

    Na 25 jaar bij staatsbedrijf Holland Casino te hebben gewerkt ontslag gekregen ten gevolge van een zoveelste reorganisatie. Als 50-plusser kwam ik daarna nergens meer aan de bak! Uiteindelijk op eigen kosten een taxi-pas aangeschaft, examen gedaan en op zoek gegaan naar opdrachtgevers. Door de economische malaise die nog steeds voortduurt zijn daar nog twee opdrachtgevers van overgebleven. Net voldoende om mijzelf en mijn gezin staande te houden. Nu dreigt door de beëindiging van de VAR en de nieuwe regeling voor mij de BIJSTAND! Dit terwijl ik kan en wil werken!!
    Hoezo een sociaal land? Ik wordt hier moedeloos van!

    Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *