VVD, D66, CDA, GroenLinks: maak nú een eind aan de slachting onder ZZP’ers!

Het aantal zelfstandigen zonder personeel dat te lijden heeft onder de wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties is in de eerste drie maanden van dit jaar schrikbarend gestegen. 

Waren eind vorig vorig jaar al 46.000 zzp’ers opdrachten kwijtgeraakt, vorige week bleken er daar nog eens 53.000 bij te zijn gekomen gekomen, wat de tussenstand op 99.000 brengt.

Een slachting – waar VVD, D66, CDA en GroenLinks onmiddellijk een eind kunnen en moeten maken.

De wet DBA is gericht tegen de naar schatting 400.000 zzp’ers die hun arbeid en hun diensten aanbieden op de zakelijke markt. Tot 1 mei 2016 konden die met een VAR-verklaring aan hun opdrachtgevers laten zien dat zij ondernemers waren voor de inkomstenbelasting.

Omkering van de bewijslast

Had die zzp’er de juiste VAR, dan hoefde de opdrachtgever geen loonbelasting en premies te betalen, dat moest die zzp’er zelf doen. Lekker makkelijk – en soms zo makkelijk dat er misbruik van werd gemaakt.

In plaats van de Belastingdienst dat misbruik gericht te laten opsporen en aanpakken, heeft de politiek gemeend alle zakelijke zzp’ers onder verdenking te moeten plaatsen.

Wie nu zakelijk een zzp’er inhuurt, moet per opdracht kunnen aantonen dat het niet om een verkapt dienstverband gaat. Een omkering van de bewijslast, dus.

Onzekerheid onder opdrachtgevers

Weliswaar kunnen opdrachtgevers en zzp’ers nu werken met een zogeheten modelovereenkomst, maar anders dan de VAR-verklaring geeft die geen zekerheid vooraf.

Zelfs als de belastingdienst zo’n overeenkomst heeft goedgekeurd, is dat niet meer dan een vrijblijvende indicatie. De fiscus mag achteraf de uitvoeringspraktijk komen beoordelen, en daar kunnen tot in lengte van jaren correcties, naheffingen en boetes uit voortkomen.

Dat leidde al direct tot zo veel onzekerheid onder opdrachtgevers, dat die en masse besloten om dan maar helemaal niet meer zzp’ers te werken. Alleen al vorig jaar kregen er 46.000 de wacht aan gezegd.

De ene helft kon een uitzendovereenkomst of payroll-contract krijgen, de andere helft moest naar andere bezigheden omzien.

Gedoogconstructie

Eind vorig jaar ontstond daar zo veel commotie over, dat staatssecretaris Wiebes van Financiën zich gedwongen zag in te grijpen. Naar verluidt was hij bereid geweest de ergste pijn te verlichten, maar werd dat op het laatste moment geblokkeerd door VNO-NCW.

De werkgevers zagen het niet zitten om zelfs maar tijdelijk een uitzondering te maken voor zzp’ers van wie het uurtarief boven een bepaald minimum uitkwam.

Wiebes nam daarop zijn toevlucht tot een soort gedoogconstructie. De belastingdienst zou voorlopig niet actief gaan controleren.

In de tussentijd zou dan worden onderzocht of het arbeidsrecht zo kon worden aangepast, dat er meer mogelijkheden zouden komen om met zzp’ers te werken.

Aantal slachtoffers gestegen tot 99.000

Die truc heeft prima gewerkt – althans voor Wiebes, die daarmee zijn politieke nek redde. Maar niet voor de opdrachtgevers, en dus ook niet voor de zzp’ers.

Want door alle mitsen en maren én de tegenstrijdige verklaringen die de staatssecretaris daarover aflegde, bleef de onduidelijkheid voortbestaan en werd de onzekerheid alleen maar groter.

Het resultaat is dat sinds het opschorten van de handhaving nog eens 53.000 zzp’ers opdrachten als zelfstandige zijn kwijtgeraakt en dat het aantal slachtoffers van de wet DBA tot 99.000 is gestegen. Zie het onderzoek dat ik deed samen met Intelligence Group.

Wet DBA ‘de ijskast uit en de vuilnisbak in’

Journalist en econoom Mathijs Bouman deed eerder deze maand al een oproep aan VVD, D66, CDA en GroenLinks om onmiddellijk een eind te maken aan deze slachting.

Hoe? Heel eenvoudig door gezamenlijk een verklaring uit te geven dat wat hen betreft de wet DBA de vuilnisbak in gaat en dat de reeds uitgegeven VAR-verklaringen weer gebruikt kunnen worden.

Wat als 99.000 werknemers hun baan kwijt zouden raken door een foutje-bedankt van de politiek?

De definitieve oplossing zal dat niet zijn, daar is meer voor nodig. Maar wat als 99.000 werknemers hun baan kwijt zouden raken door een foutje-bedankt van de politiek?

Zouden we dan ook zeggen: ‘Daar gaan we eens een jaartje op studeren, daar gaan we eens een brede maatschappelijke discussie over voeren, dan kunnen die mensen weer gewoon aan het werk’?

Natuurlijk zouden we dat niet zeggen. Waarom zouden we dat dan wel doen nu het om zzp’ers gaat?

2 gedachten over “VVD, D66, CDA, GroenLinks: maak nú een eind aan de slachting onder ZZP’ers!

  1. Kaspers

    Ik begrijp deze cijfers niet. De helft van de eerste 46.000 kreeg het werk, doch in de vorm van een uitzendovereenkomst of payroll-contract (óók een uitzendovereenkomst overigens). Betaald werk en dus inkomen. Dat is een gevolg van marktwerking. Hoe zo dan schade omdat je niet precies krijgt wat je wilt?
    Of het onderzoek naar de 46.000 en 53.000 betrouwbaar/deugdelijk is wordt mij niet duidelijk, maar de telling wordt dus 23.000 plus 53.000 is 76.000.
    In het jaar 2010 bleek uit onderzoek van de Belastingdienst de schijnzelfstandigheid 30 of 33% te bedragen. Dat is ruwweg 300.000 van de 1 mln zzp’ers, of 120.000 van de 400.000 zzp’ers die diensten aanbieden.

    Reageren
    1. Pierre Spaninks Bericht auteur

      Dank je wel voor je reactie, Terry. Twee dingen.

      Een: de geconstateerde verschuiving van zelfstandig werk naar uitzenden of payrollen is m.i. geen ‘marktwerking’ maar een (onbedoeld?) neveneffect van overheidsingrijpen. Een ZZP’er die protesteert als hij op zo’n constructie moet overstappen is geen kind dat jengelt omdat het niet precies krijgt wat het wil, maar een ondernemer die inkomensverlies leidt (de marge van de intermediair gaat in de praktijk ten koste van het tarief) en die daarbij ook nog eens zijn hele leven moeten omgooien, inclusief fiscale en sociale arrangementen. Als we geen werknemers willen dwingen tot zzp’en moeten we het omgekeerde ook niet doen.

      En twee: dat onderzoek van de Belastingdienst – bij mijn weten is het nooit gepubliceerd maar ik weet wel dat het betrekking had op een aantal dossiers die eerder al eerder als verdacht waren aangemerkt. Als die verdenking dan in 30% van die gevallen wordt bevestigd, betekent dat niet dat 30% van de zzp’ers schijnzelfstandig is maar dat de belastingdienst het aantal schijnzelfstandigen zwaar overschat.

      Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *