Een minimumtarief voor ZZP’ers? Slecht idee!

Vakbonden pleiten er al jaren voor om in collectieve arbeidsovereenkomsten minimumtarieven op te nemen voor zelfstandigen zonder personeel. De argumentatie varieert van: “Anders concurreren zzp’ers elkaar stuk” tot “Anders concurreren ze vaste banen weg.” Gevoelsmatig heb ik het een altijd sympathieker gevonden dan het ander. Maar een slecht idee blijft het.

De P van prijs

Mijn redenering begint bij het idee dat zelfstandig ondernemen ten diepste betekent: werken voor eigen rekening en risico. Een cruciaal instrument voor iedere ondernemer (klein of groot) is de “marketingmix”: de 4 P’s van product, prijs, plaats en promotie. Daar spelen zij mee om een zo hoog mogelijk rendement te halen.

Pierre Spaninks 2016 (c)

Als je “minimumtarief” zegt, heb je het over de P van prijs. Dat is een zaak tussen ondernemer en markt. Zo lang een ondernemer zich aan de wet houdt, heeft verder niemand daar wat mee te maken. De vakbond al helemaal niet.

Aan de ene kant hebben zzp’ers kosten wel die werknemers niet hebben, en zullen ze die in hun tarief moeten verwerken. Aan de andere kant hebben zzp’ers kosten niet die werkgevers wel hebben. Denk aan bovenwettelijke vergoedingen, verlofregelingen, dure kantoren, bankzitters die doorbetaald moeten worden, et cetera.

Per saldo zal een zzp’er of een samenwerkingsverband van zzp’ers daardoor vaak tegen een lager tarief kunnen werken dan een bedrijf met werknemers.

Concurrentievermogen

Die ondernemende zzp’ers dan een minimumtarief opleggen, is: hen belemmeren in hun concurrentiekracht. Iedere econoom kan je uitleggen hoe slecht dat is voor de economie. Want concurrentie houdt ondernemers scherp, dwingt hen tot innovaties, en tot kostenbesparingen. Uiteindelijk profiteert de consument daarvan en leidt dat tot economische groei.

Los van dat economische principe: waarschijnlijk zal de Autoriteit Consument en Markt oordelen dat een minimumtarief in strijd is met kartelverbod. De rechter zal dat bevestigen, tenzij je wilt argumenteren dat het hier niet om ondernemers gaat maar om “schijnzelfstandigen”.

Degenen over wie het gaat zullen daar niet blij van worden. Als de rechter die redenering accepteert, zal hun opdrachtgever namelijk loonbelasting en premies moeten gaan inhouden over hun honorarium en zullen zij hun fiscale ondernemersfaciliteiten kwijtraken, om te beginnen hun zelfstandigenaftrek.

Problemen in de uitvoering

Stel dat een minimumtarief wel mag van de rechter, dan stuit je meteen op twee grote problemen in de uitvoering. Een: het is makkelijk te ontduiken door in plaats van een bedrag per uur een vaste aanneemsom te hanteren of over te gaan op betaling per eenheid geleverd product of dienst.

Twee: een minimumtarief wordt al gauw het maximumtarief. Zeker in deelmarkten waar het aanbod aan zzp’ers groot is en/of de vraag weinig koopkrachtig, kunnen ze praten als Brugman dat hun kwaliteiten een beter tarief rechtvaardigen, de opdrachtgever zal altijd zeggen: “Voor jou tien anderen.”

Kleinhouden

Tot slot: voorstanders benadrukken graag dat een minimumtarief nodig is om zelfstandigen “aan de onderkant” te beschermen. Dat is een vergissing die getuigt van weinig begrip voor ondernemerschap.

Een starter die niet van het begin af aan leert om te gaan met de tucht van de markt, zal nooit een succesvolle ondernemer worden. Ik noem dat geen beschermen, ik noem dat kleinhouden.

Vandaar dat ik blijf zeggen: “Minimumtarieven voor zzp’ers? Niet doen!”

 

3 gedachten over “Een minimumtarief voor ZZP’ers? Slecht idee!

  1. Oebele Bruinsma

    Check eens over de grens op SELF-EMPLOYMENT. De arbeidsmarkt wordt wereldwijd heruitgevonden. Met name aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Nieuwe vormen van arbeid en solidariteit zijn nodig.
    Hybride oplossingen en begrippen gezocht.

    Reageren
  2. Femke hogema

    Eens. Als we het over ondernemers hebben 100% eens. Maar de vraag blijft: wat te doen met de bouwvakkers en verpleegkundigen die soms niet anders kunnen dan zzp’en en die ver onderbetaald worden? Ze zíjn geen ondernemer, wíllen niet ondernemen, maar hebben wél inkomen nodig en zeggen dús ja tegen een te laag tarief.

    Reageren
  3. Harm

    Ik streef naar objectiviteit en zal elk van je argumenten langsgaan.

    “in strijd is met kartelverbod”
    Kartels gaat om grote bedrijven. Eenmanszaken hebben we het over. Je draait zaken om. Het grote bedrijf dwingt de werknemer te gaan zzp’en, waarom zou het deze dan niet terug in dienst kunnen nemen? En sinds wanneer is een minimumloon en vergelijkbaar minimumtarief kartelwaardig?

    “minimumtarief wordt al gauw het maximumtarief”
    Ja en? Het is om uitbuiting tegen te gaan, niet om concurrend te zijn.

    “makkelijk te ontduiken”
    Hier kan ik me iets bij voorstellen. Desondanks is het altijd x uur voor y werk. Je zegt: ‘we doen het niet, want er wordt toch gefraudeerd’. Lariekoek, want een bedrijf wil ook geen boete krijgen.

    Ja, ik heb liever ook geen minimumloon of minimumtarief (idealiter is er een basisinkomen voor ieder) – desondanks moet je deze iteratie niet tegenhouden.

    Feit is NU dat bezorgers, bouw en verzorgers worden uitgebuit. Dure zzp’ers worden onnodig in loonconstructies geduwd. Dit helpt beide groepen.

    Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *