Wat als de baas omvalt? Dan staat zijn vrouw op, of zijn dochter

Niemand is onsterfelijk, ook de baas niet. Net als ieder ander kan hem of haar iets overkomen waardoor hij of zij plotseling wegvalt. Wat dan? Daarover gaat de volgende aflevering van Werkverkenners, dinsdag 26 maart om 19:00 uur op BNR Nieuwsradio. Dat deed mij denken aan twee situaties waarin sterke vrouwen, bij alle verdriet, opstonden om de continuïteit van het familiebedrijf te waarborgen.

Else Denneboom-Frank, foto door Mirjam van der Linden uit het geciteerde boek,

Else Denneboom-Frank (foto: Mirjam van der Linden, uit het geciteerde boek)

‘Wij hadden twee fabrieken,’ vertelt Else Denneboom-Frank. In Enschede bouwden we hydraulische persen en industriële snijmachines. In Haaksbergen maakten we sorteermachines voor fruit en shredders om archieven te vernietigen. Die verkochten we door heel Europa. Daarnaast hadden we ook nog onze eigen handel in oud papier. Die zat ook aan de haven. Daar konden we mooi onze eigen machines uittesten.’

‘Ik deed de financiën en mijn man deed de rest. Als zakenman was hij hard. Hij kon èn goed inkopen èn goed verkopen – dat zie je niet vaak. En dat allemaal zonder enige opleiding, want daar was de oorlog tussen gekomen. Een zachte kant had hij ook: thuis was hij heel gemakkelijk en op het werk kon hij met iedereen opschieten. Als iemand eens iets verkeerd deed, zei hij: Als je er maar wat van leert.

‘In 1984 kwam mijn man plotseling te overlijden, echt van het ene moment op het andere. Hij was nog maar zesenvijftig. Ik zei tegen mijn zoon: Doe de deur maar dicht, we houden ermee op. Ik zag me niet op de stoel van mijn man gaan zitten. Maar die jongen zei: Doe het nou maar, je zult zien dat je het kunt. Nu zijn wij Joods, en dan blijf je na de begrafenis een week thuis. Dan kun je een beetje tot bezinning komen. Aan het eind van die week heb ik besloten terug te gaan naar Enschede en de leiding op me te nemen. Ik kon ook niet zomaar honderd man op straat zetten, zonder eten en drinken.’

‘Achteraf ben ik heel blij dat ik het gedaan heb, dat heeft me er doorheen getrokken. Ik ben op maandagochtend naar kantoor gegaan, heb de jongens bij elkaar laten roepen en heb gezegd: Ik ga het proberen, met jullie hulp. Want zonder jullie hulp kan ik het niet. Technisch ben ik niet: ik kan wel vertellen wat ik bedoel maar jullie moeten het maken. Als jullie je me steun geven, ga ik het proberen. Als jullie me geen steun geven, houd ik ermee op. Dat hebben ze geweldig gedaan, mijn bedrijfsleider voorop.’

Else Denneboom-Frank bleef algemeen directeur van Machinefabriek BOA tot 1996. In 1992 werd zij uitgeroepen tot Zakenvrouw van het Jaar.

Aan de andere kant van het land, in Vlissingen, had de vader van Scarlett Kwekkeboom-Janse toentertijd een elektrotechnisch installatiebedrijf, Istimewa Elektro.

‘Hij werkte voor de infrastructuur, de industrie en de offshore. Toen hij in 1993 plotseling overleed heb ik dat voortgezet. Ik ben de oudste uit een ondernemersgezin met vier kinderen en de enige die op dat moment werkte, bij mijn vader in een van zijn bedrijven in Antwerpen. De zaken bleken er veel slechter voor te staan dan iemand wist. Op vijfentwintigjarige leeftijd was ik gelijk crisismanager.’

‘Het hele bedrijf moest op zijn kop. We hebben bedrijven moeten liquideren, faillissementen aangevraagd en veel mensen moeten ontslaan. Daarna zijn we terug gaan bouwen, hebben we nieuwe markten opgezocht, nationaal en internationaal projecten aangenomen en zijn we samenwerkingsverbanden aangegaan, alles om het bedrijf op de kaart te zetten. Samen met de medewerkers heb ik er weer een bloeiende onderneming van kunnen maken.’

Else Denneboom-Frank werd in 1992 uitgeroepen tot Zakenvrouw van het Jaar. Scarlett Kwekkeboom-Janse viel die eer te beurt in 2001. Het kan niet anders of de manier waarop zij bij al het persoonlijke verdriet de verantwoordelijkheid hadden overgenomen voor het familiebedrijf, voor de dienstverlening aan de klanten en voor de werkgelegenheid van de medewerkers, heeft daarbij voor de jury een belangrijke rol gespeeld. Chapeau, en dat hun voorbeeld maar een bron van inspiratie moge zijn!

De verhalen van Else Denneboom-Frank en Scarlett Kwekkeboom-Janse zijn samen met die van nog 26 andere Zakenvrouwen van het Jaar terug te lezen in het boek Zaken/Vrouw, dat ik in 2015 maakte met fotograaf Mirjam van der Linden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *