Modelovereenkomsten: 7 tips voor ZZP’ers

3 februari 2016

Of je er nu blij mee bent of niet: de VAR maakt plaats voor modelovereenkomsten. Zeven tips voor zzp’ers, om aan de nieuwe werkelijkheid te wennen.

Bedenk: werken met een modelcontract is niet verplicht. Als je voor particulieren werkt zonder tussenkomst van een bemiddelaar, heb je nergens wat mee te maken.

Als je vooral zakelijke opdrachtgevers hebt, kunnen die er ook gewoon van overtuigd zijn dat het werk waarvoor ze je inhuren, op basis van zelfstandigheid gedaan mag worden. Ook dan is al die rompslomp niet nodig.

Het is vast niet je hobby, maar verdiep je toch in de modelcontracten voor jouw branche en jouw functie. Check daarvoor op zijn minst de site van de Belastingdienst.

verdiepje2

  1. Denk niet: ik ben een echte ondernemer, dit gaat niet over mij. Onder de VAR deed dat ertoe, onder de Wet DBA niet meer. Die kijkt niet naar jou maar naar je relatie met je opdrachtgever. Zelfs met een BV ben je niet ‘veilig’.
  2. Opdrachtgevers zijn ook maar mensen. Wees niet verbaasd als er eens iemand onzeker wordt en van je af probeert te komen. Zorg daarom dat je niet al je eieren in één mandje hebt.
  3. Als een opdrachtgever je wel wil inhuren maar niet als zzp’er, zijn er meer alternatieven dan een arbeidscontract, een uitzendconstructie of payrollen. Hij kan ook loonbelasting en premies inhouden die jij dan als zelfstandige weer deels kunt terugvragen van de Belastingdienst.
  4. Let dan wel op dat je per jaar minimaal 1225 uur echt op basis van zelfstandigheid blijft werken, anders kun je je zelfstandigenaftrek en je eventueel startersaftrek kwijtraken.
  5. Sommige bemiddelaars willen dat je een zogenaamde Declarabele Uren BV opricht. Dan word je werknemer van een onderneming die maar deels van jou zelf is. De Belastingdienst en het UWV vinden dat prachtig want die weten dan zeker dat ze je loonbelasting en premies binnen krijgen. Maar jij verliest wel je recht op zelfstandigenaftrek en startersaftrek. Laat je onafhankelijk voorlichten voordat je deze stap zet.
  6. De Belastingdienst heeft modelovereenkomsten van opdrachtgevers goedgekeurd waar bepalingen in staan die niet nodig zijn voor de fiscale beoordeling maar die wel nadelig zijn voor jouw positie als ondernemer. Denk aan bepalingen waarmee de opdrachtgever het risico van naheffingen en boetes naar jou doorschuift. Dat hoef je niet te accepteren.
  7. De Belastingdienst geeft op zijn website voorlichting over het werken met modelovereenkomsten. Ook gaan er ambtenaren het land in, samen met belangenorganisaties. Allemaal mooi en prachtig, maar pas op dat zij de voordelen niet overdrijven en de nadelen niet wegpoetsen.

12 gedachten over “Modelovereenkomsten: 7 tips voor ZZP’ers

  1. Rogier Bos

    Dank voor de goede tips. Een vraagje: in deze discussie gaan we er steeds van uit dat de ZZP’er zijn opdrachtgever een modelcontract kan geven, zoals deze nu een kopie van zijn/haar VAR overlegt. Maar wat weerhoud een opdrachtgever ervan zelf een modelcontract op te stellen, en daarin meer te regelen dan alleen het fiscale deel? Bijvoorbeeld dat ik het eigendom van mijn auteursrechtelijk beschermde werk overdraag?Mijn angst is dat opdrachtgevers de gelegenheid gebruiken om veel meer te regelen en dat deze modelcontracten straks een Trojaans paard blijken. Wat denk jij?

    Reageren
    1. Pierre Spaninks Bericht auteur

      Dank voor je reactie, Rogier. Je mag als zzp’er je eigen concept modelovereenkomst aan de Belastingdienst voorleggen. Maar tot nu toe zijn de meeste juist opgesteld door opdrachtgevers. Regelmatig proberen die daarin meer te regelen dan nodig is voor de fiscale beoordeling. Als zij daar overdracht van het auteursrecht in frutselen, is dat wel heel erg dom: in de logica van de Belastingdienst is het auteursrecht van de opdrachtnemer namelijk juist een contra-indicatie voor loondienst. Ik begrijp dat zowel het NUV als FLA en NVJ daar alert op zijn. Succes!

      Reageren
  2. Daniël Maats

    Hi Pierre,

    Dank voor jouw inspanningen op dit gebied en goede tips om het speelveld helder te maken. Tip 6 trok mijn aandacht. Jij schrijft: “Denk aan bepalingen waarmee de opdrachtgever het risico van naheffingen en boetes naar jou doorschuift. Dat hoef je niet te accepteren.”
    Volgens de woordvoerder van Wiebes zijn dergelijke bepalingen niet houdbaar in rechte. Dat is wat anders dan niet hoeven te accepteren. Wat vind jij daarvan; vernietigbaar of niet hoeven te accepteren?

    Reageren
    1. Pierre Spaninks Bericht auteur

      Tsja, Daniël… Als zo’n bepaling vernietigbaar is zou je dus het risico kunnen nemen hem te accepteren, en voor het geval het mis gaat er maar op vertrouwen dat de rechter je uiteindelijk wel in het gelijk zal stellen. Zelf zou ik het om te beginnen al niet accepteren. Maar wat doet iemand die niet sterk staat tegenover zijn opdrachtgever? Juist ja… Kortom: als Wiebes deze bepaling niet houdbaar vindt, laat hij zijn Belastingdienst dan opdragen concept overeenkomsten waar dit zo in staat, af te wijzen.

      Reageren
  3. Karina Meerman

    Waar ik helemaal van over de emmer ga is het idee dat een ondernemer vervangbaar is. Juist als niemand anders jouw werk kan doen (persoonlijke uitvoering), dan ben je een werknemer? Wat een kortzichtigheid. Zo’n beetje iedere creatief (ben zelf freelance schrijver) en interim manager wordt ingehuurd om zijn of haar persoonlijke stijl en kennis. Wat is in vredesnaam hier de gedachtengang achter geweest??? En nog wat: mijn opdrachtgevers geven mij briefings, zodat ik weet wat ze van mij verwachten. Dat maakt mij nu ook tot werknemer, omdat mijn klant enige controle heeft over mijn werk? Lazer toch een eind op zeg. Hoe gaat een modelovereenkomst dat afvangen?

    Reageren
    1. Pierre Spaninks Bericht auteur

      Ja, die eis van “geen persoonlijke arbeid” strijkt iedere zelfbewuste zzp’er tegen de borst. Voor situaties waarin opdrachtgever en opdrachtgever juist op dit aspect problemen voorzien, is er wel de Algemene modelovereenkomst vrije vervanging. Nadeel is dat die menig opdrachtgever tegen de haren in zal strijken wegens niks te vertellen. Daardoor is het risico groot dat die het contract als een papieren werkelijkheid zal opvat waar hij/zij zich in de praktijk niet aan hoeft te conformeren. En dan ben je bij controle door de Belastingdienst allebei te pineut. Dit zal een probleem blijven totdat ook bij de fiscus de scheurkalender op 21e eeuw is gekomen.

      Reageren
      1. Karina Meerman

        dus er is een modelovereenkomst voor het ondervangen van een probleem dat veroorzaakt wordt door de wet die modelovereenkomsten propageert?

        Reageren
    2. Rik R

      Inderdaad! Dit is de nagel aan de doodskist van het cultureel ondernemen. En, aangezien “wie betaalt, bepaalt”, is er toch ook altijd sprake van een zekere vorm van gezagsverhouding of op z’n minst toezicht door de opdrachtgever.

      Reageren
  4. Arno

    Maar ook al werk je met goedgekeurde modelovereenkomsten, dan is dat toch nog een zekerheid dat je als ondernemer wordt gezien? Als ik maar één opdrachtgever heb, kan ik dan toch ondernemer zijn?

    Reageren
    1. Pierre Spaninks Bericht auteur

      (1) Dat je werkt met een modelovereenkomst is geen garantie dat de belastingdienst je als ondernemer ziet. Dat beoordelen ze formeel pas bij je aangifte inkomstenbelasting, aan de hand van de vuistregels die ook voor afgifte van de VAR golden.

      (2) Op zich kan de Belastingdienst je ook met één opdrachtgever als ondernemer voor de inkomstenbelasting zien. Dat kon onder de VAR ook al. Denk aan IT’ers die vaak lang lopende projecten doen. De modelovereenkomsten kijken puur naar die ene arbeidsrelatie tussen jouw en die ene opdrachtgever, en ziet niet eens of je verder nog iets doet en zo ja wat voor wie.

      Reageren
  5. Rik R

    Dank voor deze analyse. Één punt trok in het bijzonder mijn aandacht: “Hij kan ook loonbelasting en premies inhouden die jij dan als zelfstandige weer deels kunt terugvragen van de Belastingdienst.”
    Kun je daar iets meer over vertellen?

    Reageren
    1. Pierre Spaninks Bericht auteur

      Dank voor je vraag, Rik. Onder het voorbehoud dat ik geen belastingadviseur ben:

      Naar de premies die een opdrachtgever heeft ingehouden en afgedragen kun je waarschijnlijk fluiten. Maar een deel van de loonbelasting kun je inderdaad terugkrijgen.

      De simpelste manier is door de afdracht die heeft plaatsgevonden op te geven bij je jaarlijkse aangifte. Dan wordt het verrekend met de belasting die je zelf moet betalen over je andere werk.

      Als je een hoog bedrag terug verwacht, kun je ook vervroegd aangifte doen.

      Er is ook nog een andere weg, namelijk door bezwaar te maken tegen de inhouding die je opdrachtgever heeft gepleegd.

      De Belastingtelefoon kan je precies uitleggen hoe een en ander precies werk, of (als je die meer vertrouwt) je eigen belastingadviseur.

      Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *